काठमाडौँ: विश्वको सबैभन्दा बढी आम्दानी गर्नेमा अमेरिकाको सपिङ अनलाइन प्लेटफर्म अमेजन इंक भएको छ। अमेजनले एक वर्षमा सात खर्ब १७ अर्ब डलर आम्दानी गरेको छ।
यस्तै दोस्रो स्थानमा पनि अमेरिकाकै रिटेल कम्पनी वालमार्ट भएको छ। वालमार्टले सात खर्ब १३ अर्ब डलर आम्दानी गरेकोे छ। तेस्रो स्थानमा चीनको स्टेट ग्रिड कम्पनी रहेको छ। स्टेट ग्रिडले पाँच खर्ब ५५ अर्ब डलर आम्दानी गरेको छ।
चौथो स्थानमा युनाइटे हेल्थ ग्रुपले चार खर्ब ४८ अर्ब, पाँचौँ स्थानमा साउदी अराम्को रहेको छ। साउदी अराम्कोले चार खर्ब ४६ अर्ब डलर आम्दानी गरेको छ।
आम्दानीका आधारमा आइफोन उत्पादक एप्पल इंक छैठौं स्थानमा परेको छ। एप्पल एक वर्षमा चार खर्ब १६ अर्ब डलर आम्दानी गरेको छ। सातौं स्थानमा म्याकेसन रहेको छ। म्याकेसनले चार खर्ब तीन अर्ब डलर आम्दानी गरेको छ।
आठौं स्थानमा अल्फाबेट (गूगल इंक) रहेको छ। सर्च इन्जिन गूगलको माउ कम्पनी अल्फाबेटले चार खर्ब तीन अर्ब, नवौं स्थानमा सीभीएस हेल्थले चार खर्ब दुई अर्ब र १० औं स्थानमा रहेको पेट्रो चाइनाले चार खर्ब दुई अर्ब डलर आम्दानी गरेको छ।
सन् २०२० मा अमेजन नवौं स्थानमा थियो। छ वर्षको अवधि अर्थात सन् २०२६ मा आएर आम्दानीका आधारमा विश्वकै सबैभन्दा ठूलो कम्पनी बनेको छ।
फच्र्युन ग्लोबल ५०० को शीर्ष स्थानमा १५ वर्षसम्म कायम रहेको वालमार्ट दोस्रो स्थानमा झरेको छ। युनाइटेड हेल्थ २०२३ को १० औं स्थानबाट २०२६ मा चौथो स्थानमा उक्लिएको छ।
सन् २०२० मा आम्दानीका आधारमा विश्वका १० ठूला कम्पनीहरूमध्ये पाँचवटा ऊर्जा कम्पनीहरू थिए। जसमा चिनियाँ तेल प्रशोधन कम्पनी सिनोपेक चार खर्ब सात अर्ब डलरसहित अग्रस्थानमा थियो।
त्यो वर्ष सिनोपेकभन्दा बढी आम्दानी गर्ने एक मात्र कम्पनी वालमार्टको पाँच खर्ब २४ अर्ब डलर थियो। शीर्ष चार स्थानमध्ये तीन स्थानमा चिनियाँ सरकारी कम्पनीहरू रहे भने साउदी आराम्को तीन खर्ब ३० अर्ब डलर र बीपी दुई खर्ब ८३ अर्ब डलरसहित शीर्ष १० भित्र पर्न सफल भएको थियो।
तर, कोभिड महामारीका कारण ऊर्जाको मागमा कमी आयो। फलस्वरूप, सन् २०२१ मा चीनबाहेकका अन्य सबै ऊर्जा कम्पनीहरू विश्वका शीर्ष १० कम्पनीको सूचीबाट बाहिरिए।
शीर्ष स्थानमा अमेजनको उदय
२०२६ सम्म आइपुग्दा आयका आधारमा विश्वका १० ठूला कम्पनीहरूको सूचीमा कुनै पनि निजी स्वामित्वका ऊर्जा कम्पनीहरू रहेनन्। यस वरीयतामा खुद्रा व्यापार (रिटेल) क्षेत्र अग्रस्थानमा रह्यो।
सन् २०२० र २०२१ मा उपभोक्ताहरू घरमै बसेर अनलाइनमार्फत बढी सामान अर्डर गर्न थालेपछि बिक्रीमा भारी वृद्धि भयो। अमेजन सन् २०२१ मा तेस्रो स्थानमा उक्लियो भने २०२२, २०२४ र २०२५ मा दोस्रो स्थानमा रह्यो। २०२६ मा भने यसले वालमार्टलाई ४ अर्ब डलरको झिनो अन्तरले पछि पार्दै शीर्ष स्थान हासिल गरेको छ।
विश्वकै सर्वाधिक आम्दनी गर्ने कम्पनी बन्न अमेजनले गरेको प्रगति निकै नाटकीय रहेको छ। २०२० मा दुई खर्ब ८१ अर्ब डलर आम्दानीसहित यो कम्पनी विश्वभर नवौं स्थानमा थियो। – (भिजुअल क्यापटलिस्टको सहयोगमा)