विदेशी भुक्तानीमा राष्ट्र बैंकको सहजीकरण, उपचारदेखि स्याटेलाइट सेवासम्मको सीमा बढ्यो

काठमाडौँः नेपाल राष्ट्र बैंकले विदेशी विनिमयसम्बन्धी व्यवस्थालाई थप खुकुलो बनाउँदै विभिन्न प्रयोजनमा विदेशमा भुक्तानी गर्न पाउने सीमा बढाएको छ। नयाँ व्यवस्थाले विदेशमा उपचार गर्ने नेपालीदेखि स्याटेलाइट सेवा प्रयोग गर्ने नेपाली कम्पनी र हवाईसेवा कम्पनीसम्मलाई थप सहजता दिएको छ।

राष्ट्र बैंकले विदेशी विनिमयसम्बन्धी व्यवस्थामा संशोधन गर्दै आयातको अग्रिम भुक्तानी, स्वास्थ्य उपचार, स्याटेलाइट सेवा, हवाईजहाजका इन्जिन तथा पार्टपुर्जा खरिद, पर्यटन सेवा र विदेशी मुद्रासम्बन्धी कार्ड कारोबारमा विद्यमान सीमा बढाएको हो।

संशोधित व्यवस्थाअनुसार विदेशस्थित अस्पतालमा उपचार गराउने नेपाली नागरिकले आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी बैंक तथा वित्तीय संस्थामार्फत वार्षिक ३० हजार अमेरिकी डलरसम्म विदेशी मुद्रा सटही सुविधा पाउनेछन्।

यसअघि यस्तो सुविधा वार्षिक १५ हजार डलरसम्म मात्र थियो। नयाँ व्यवस्थाले विदेशमा उपचार तथा आवश्यक औषधि र उपचारजन्य उपकरण खरिदका लागि उपलब्ध हुने विदेशी मुद्रा सुविधा दोब्बर बनाएको छ।

त्यस्तै, नेपाली दूरसञ्चार सेवा प्रदायक कम्पनीलाई पनि राष्ट्र बैंकको नयाँ व्यवस्थाले राहत दिएको छ। विदेशी सेवा प्रदायकसँग सम्झौता गरी स्याटेलाइट सेवा भाडामा लिने वा प्रयोग गर्ने नेपाली कम्पनीले आवश्यक कागजात पेस गरेपछि वार्षिक ५ लाख अमेरिकी डलरसम्मको भुक्तानी बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आफैं गर्न सक्ने भएका छन्।

यसअघि यस्तो भुक्तानीको सीमा वार्षिक १ लाख डलर थियो।

विदेशी सेवा भुक्तानीमा ३० हजार डलरसम्मको सीमा

नियामक निकायबाट सम्झौता वा सहमति स्वीकृत भएको वा सटही सिफारिस प्राप्त भएको अवस्थामा आवश्यक कागजातका आधारमा प्रतिपटक ३० हजार अमेरिकी डलर वा सो बराबरको अन्य परिवत्र्य विदेशी मुद्रासम्मको सटही सुविधा वाणिज्य बैंकबाटै उपलब्ध गराउन सकिने भएको छ।

३० हजार डलरभन्दा माथिको भुक्तानीका लागि भने सम्बन्धित नियामक निकायको सिफारिससहित राष्ट्र बैंकको विदेशी विनिमय व्यवस्थापन विभागको स्वीकृति आवश्यक पर्नेछ।

नियामक निकाय नै नभएको वा सम्झौता तथा सहमति स्वीकृत वा सिफारिस हुन नसकेको अवस्थामा प्रतिपटक ८ हजार डलरभन्दा बढी रकमको भुक्तानीका लागि समेत विभागको स्वीकृति लिनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

त्यस्तै, विदेशी मुद्रा अग्रिम भुक्तानी गर्नुपर्ने अवस्थामा पनि राष्ट्र बैंकले सीमा बढाएको छ। अब प्रतिपटक ३० हजार अमेरिकी डलरसम्मको अग्रिम विदेशी मुद्रा भुक्तानी गर्न सकिनेछ।

३० हजार डलरभन्दा बढी रकम अग्रिम भुक्तानी गर्नुपरेमा विदेशी बैंकको बैंक ग्यारेन्टी आवश्यक पर्नेछ। यसअघि यस्तो सीमा १५ हजार डलर थियो।

भारतस्थित संघ, संस्था वा कम्पनीबाट विभिन्न सेवा सुविधा लिने नेपाली तथा विदेशी संघ–संस्था वा कम्पनीले सम्झौता तथा सहमतिअनुसार प्रतिपटक ६० लाख भारतीय रुपैयाँसम्म भुक्तानी गर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको छ।

यसअघि यस्तो भुक्तानीको सीमा ४० लाख भारतीय रुपैयाँ थियो।

तर ६० लाख भारुभन्दा बढी रकम भुक्तानी गर्नुपरेमा वा सम्बन्धित नियामक निकायबाट सम्झौता स्वीकृत वा सटही सिफारिस हुन नसकेको अवस्थामा राष्ट्र बैंकको विदेशी विनिमय व्यवस्थापन विभागको स्वीकृति आवश्यक पर्नेछ।

विदेशमा सेवा निर्यात गर्नेको कार्डमा पनि विदेशी मुद्रा जम्मा हुने

राष्ट्र बैंकले विदेशी मुद्रा आर्जन गर्ने कार्ड प्रयोगकर्ताका लागि पनि नयाँ व्यवस्था गरेको छ। विदेशमा अनलाइनमार्फत सेवा निर्यात गरेबापत प्राप्त विदेशी मुद्रा कार्डमा जम्मा हुने व्यवस्था मिलाउनुपर्ने भएको छ।

कार्डमा जम्मा भएको विदेशी मुद्रा कार्ड प्रयोगकर्ताको अनुरोधमा उसको स्वदेशी वा विदेशी मुद्रा खातामा समेत जम्मा गर्न सकिनेछ।

कार्डमा मौज्दात १० हजार अमेरिकी डलरभन्दा बढी भए बढी भएको रकम अनिवार्य रूपमा सम्बन्धित व्यक्तिको स्वदेशी वा विदेशी मुद्रा खातामा जम्मा गर्नुपर्नेछ। यसअघि यस्तो सीमा ५ हजार डलर थियो।

नेपाली वायुसेवा कम्पनीले हवाईजहाजका इन्जिन तथा पार्टपुर्जा आयात गर्दा अब ५ लाख अमेरिकी डलरसम्मको अग्रिम भुक्तानी बैंक तथा वित्तीय संस्थामार्फत गर्न सक्ने भएका छन्।

यसका लागि नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको सिफारिसलगायत आवश्यक कागजात पेस गर्नुपर्नेछ। विशेषगरी यस्तो अग्रिम भुक्तानीका लागि अब विदेशी बैंकको बैंक ग्यारेन्टी आवश्यक नपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।