बाल सुधारगृहमा १८ वर्ष माथिकालाई राख्दा झडप हुन थाल्यो : एड्भोकेसी फोरम

काठमाडौँ- मानवअधिकारवादी संस्था एड्भोकेसी फोरमले १८ वर्षमाथिको उमेर समूहका व्यक्तिलाई पनि राख्दा पटकपटक झडप हुन थालेको बताएको छ।

शुक्रबार विज्ञप्ति जारी गर्दै नाबालिगहरूलाई १८ वर्ष माथिको उमेर समूहका व्यक्तिसँग राख्दा समस्या निम्तिएको उल्लेख गरेको हो।

‘१८ वर्षभन्दा बढी उमेर पुगेकालाई समेत नाबालकहरूसँगै राखिँदा पनि समस्या उब्जेको हो भन्ने हाम्रो निष्कर्ष रहेको छ,’ फोरमका निर्देशक विकास बस्नेतले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

बाल सुधारगृहमा क्षमताभन्दा बढी बालबालिका राखिएको र दैनिक रूपमा दिइने खाजा, खाना र पानी गुणस्तरीय एवं पोषणयुक्त नरहेको, शिक्षा तथा स्वास्थ्य उपचार र सीपमूलक तालिमको अभाव रहेको फोरमले औंल्याएको छ।

भक्तपुर बालसुधार गृहमा भदौ ३ गते १८ वर्षीय बालकको समयमै उपचार नपाउँदा मृत्यु भएपछि बालकहरू तोडफोडमा उत्रिएको र परिस्थिति नियन्त्रणभन्दा बाहिर गएको फोरमको भनाइ छ।

बालसुधार गृह छोडेर उनीहरु भागेपछि प्रहरीले विभिन्न स्थानबाट पक्राउ गरेको थियो। पछि उनीहरूलाई देशका विभिन्न स्थानका बालगृहमा स्थानान्तरण गरिएको थियो।

भक्तपुर बालसुधार गृहका १४ जना बालकलाई वीरगञ्ज, १४ जनालाई हेटौँडा, १३ जनालाई भैरहवा र ६ जनालाई डोटीको बाल सुधारगृहमा सारिएको थियो।

भक्तपुरकै बालकहरूको समूह वीरगञ्ज पुगेपछि भदौ २६ गते वीरगञ्ज बालसुधार गृहमा ढुंगामुढा र तोडफोडको घटना भएको थियो। घटनामा संलग्न १५ बालकलाई अहिले जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्सा हिरासतको महिला सेलमा राखिएको छ।

त्यस्तै, नेपालगञ्जमा असोज ४ गते रातिदेखि दुई पक्षबीच भएको झडपमा एक बालकको मृत्यु भएको र ११ जना बालकहरू घाइते भएका छन्। दुई सय ५४ थुनुवा रहेको सुधार गृहमा १८ वर्षमाथिका एक सय ६५ थुनुवा छन्।

बालसुधार गृहहरूमा भएको बालकहरूको मृत्यु तथा तोडफोडको घटनाप्रति एड्भोकेसी फोरमले चिन्ता व्यक्त गरेको छ। घटनाले देशभरिका सुधार गृहहरूको अवस्था सामान्य नरहेको र त्यसलाई समाधानका लागि तत्काल कदम चाल्न जरूरी रहेको भन्दै सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको छ।

घटनाहरूका सम्बन्धमा सत्यतथ्य अनुसन्धान गरी दोषीमाथि कारवाही गर्न, बाल न्यायसम्बन्धी कानून तथा संयन्त्रहरूको प्रभावकारी र व्यावहारिक रूपमा कार्यान्वयन गर्न, उचित भौतिक पूर्वाधार निर्माण गर्न, पर्याप्त पोषणयुक्त खाजा तथा खानाको प्रबन्ध गर्न, शिक्षा तथा सीप विकास तालिमको व्यवस्था गर्न फोरमको सुझाव छ।

उमेर वर्गीकरण गरी बालबालिकालाई छुट्टाछुट्टै सुधारगृहमा राख्न र बालसुधार गृहहरूमा भएका समस्याहरूको पहिचान गरी यथाशीघ्र निराकरण गर्न पनि उसको माग छ।