५२ प्रतिशत नागरिक बीमाको पहुँचमा, एक महिनामै ३३ अर्ब बढ्यो प्रिमियम

काठमाडौँः मुलुकमा बीमाको पहुँच बढ्दै गएको छ। गत आर्थिक वर्षसम्म ५२ प्रतिशतभन्दा बढी जनसंख्यामा बीमाको पहुँचमा पुगेको नेपाल बीमा प्राधिकरणले जनाएको छ। बीमाको पहुँच बढेसँगै बीमा कम्पनीहरूको प्रिमियम संकलनमा पनि उल्लेख्य वृद्धि भएको छ।

बीमा प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार जेठ मसान्तसम्म ५१.०२ प्रतिशत रहेको बीमाको पहुँच असार मसान्तसम्ममा बढेर ५२.०४ प्रतिशत पुगेको छ। अर्थात् एक महिनाको अवधिमा मात्रै बीमाको पहुँच १.०२ प्रतिशत बिन्दुले वृद्धि भएको छ।

बीमाको पहुँचसँगै बीमा कम्पनीहरूले संकलन गर्ने कुल प्रिमियम रकममा पनि वृद्धि देखिएको छ। जेठ महिनासम्म कुल २ खर्ब २३ अर्ब २१ करोड रुपैयाँ रहेको बीमा प्रिमियम संकलन असारसम्म आइपुग्दा बढेर २ खर्ब ५६ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

प्राधिकरणका अनुसार एक महिनामा कुल प्रिमियम संकलन ३३ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँले बढेको छ। बीमा क्षेत्रमा एक महिनामै भएको यो वृद्धि मुख्यतः जीवन बीमातर्फको प्रिमियम संकलन बढेसँगै आएको देखिन्छ।

जीवन बीमातर्फ जेठसम्म १ खर्ब ७७ अर्ब ६६ करोड रुपैयाँ प्रिमियम संकलन भएकोमा असारसम्म यो रकम बढेर २ खर्ब ४ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ पुगेको छ। अर्थात् एक महिनाको अवधिमा जीवन बीमा कम्पनीहरूको प्रिमियम संकलन करिब २६ अर्ब ९४ करोड रुपैयाँले बढेको छ। जीवन बीमा कम्पनीहरुको दीर्घकालिन दायित्व हो।

जीवन बीमाको नयाँ कारोबार पनि बढेको देखिएको छ। नयाँ बीमालेख बिक्रीबाट प्राप्त हुने प्रथम प्रिमियम जेठमा ४३ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ रहेकोमा असारमा बढेर ५३ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। एक महिनामा प्रथम प्रिमियम मात्रै १० अर्ब २३ करोड रुपैयाँ बढेको छ।

यस्तै, पुराना बीमालेख नवीकरणबाट प्राप्त हुने प्रिमियम पनि बढेको छ। जेठसम्म १ खर्ब ३४ अर्ब रुपैयाँ रहेको नवीकरण प्रिमियम असारसम्म बढेर १ खर्ब ५० अर्ब ७२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यसले नयाँ बीमित थपिनुका साथै पुराना बीमितले समेत बीमालेख नवीकरण गरिरहेको देखाउछ।

लघु जीवन बीमातर्फ पनि प्रिमियम संकलनमा वृद्धि भएको छ। जेठमा ३ अर्ब ८ करोड रुपैयाँ रहेको लघु बीमा प्रिमियम असारमा बढेर ३ अर्ब ५४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। वैदेशिक रोजगारी म्यादी जीवन बीमाबाट संकलन हुने प्रिमियम पनि ३ अर्ब ८ करोड रुपैयाँबाट बढेर ३ अर्ब ३७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूको कारोबार पनि बढ्दो क्रममा रहेको तथ्यांकले देखाएको छ। जेठसम्म ४५ अर्ब ५६ करोड रुपैयाँ रहेको निर्जीवन बीमा प्रिमियम संकलन असारसम्म आइपुग्दा ५१ अर्ब ९२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। अर्थात् एक महिनामा निर्जीवन बीमा प्रिमियम ६ अर्ब ३६ करोड रुपैयाँले बढेको छ।

लघु निर्जीवन बीमातर्फको प्रिमियम संकलन पनि बढेको छ। जेठमा १ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ रहेको यस्तो प्रिमियम असारमा १ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

बीमालेखको संख्यामा पनि वृद्धि देखिएको छ। जेठमा जीवन बीमातर्फ ७१ लाख ९३ हजार बीमालेख जारी भएकोमा असारमा यो संख्या बढेर ७९ लाख ५३ हजार पुगेको छ। त्यस्तै, लघु जीवन बीमालेखको संख्या ५० लाख ८६ हजारबाट बढेर ५५ लाख ७८ हजार पुगेको छ।

निर्जीवन बीमातर्फ जेठमा ३० लाख ९८ हजार बीमालेख जारी भएकोमा असारमा ३४ लाख ६७ हजार पुगेको छ। लघु निर्जीवन बीमालेखको संख्या पनि ४ लाख ५७ हजारबाट बढेर ५ लाख ११ हजार पुगेको छ।

यसैगरी, सक्रिय जीवन बीमालेखको संख्या जेठमा १ करोड ६६ लाख ५५ हजार रहेकोमा असारसम्म बढेर १ करोड ६७ लाख ९२ हजार पुगेको छ। परम्परागत र म्यादी जीवन बीमाको पहुँच ४३.३१ प्रतिशतबाट बढेर ४४.११ प्रतिशत पुगेको छ भने परम्परागत जीवन बीमाको पहुँच १८.६० प्रतिशतबाट बढेर १८.९२ प्रतिशत पुगेको छ।

समग्रमा बीमाको पहुँच, बीमालेखको संख्या र प्रिमियम संकलन तीनै सूचकमा वृद्धि देखिएको छ। एक महिनाको अवधिमै कुल प्रिमियम संकलन ३३ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीले बढ्नु र बीमाको पहुँच ५२ प्रतिशत नाघ्नुले नेपालको बीमा बजार विस्तारको क्रममा रहेको जानकार बताउछन्।

बीमा बजार विस्तारसँगै पछिल्ला वर्ष प्राकृतिक प्रकोप र आन्दोलनमा भएका आगजनीका कारण कम्पनीमाथि जोखिम दायित्व ह्वातै बढेको छ। गत वर्ष भदौ २४ मा भएको तोडफोड र आगजनीमा २५ अर्ब रुपैयाँ बढी दाबी परेको थियो। गत बुधबार भोटेकोशी त्रिशूली नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण झण्डै २६ अर्ब रुपैयाँ दाबी पर्ने अनुमान बीमा प्राधिकरणको छ।

सरकारले तयार पारेको वित्तीय क्षेत्र विकास रणनीतिले आगामी पाँच वर्षमा ६० प्रतिशत जनसंख्यामा बीमा पहुँच पुर्याउने लक्ष्य लिएको छ।

यद्यपि, बीमा क्षेत्रले अझै केही चुनौती सामना गरिरहेको छ। न्यून आय भएका परिवारमा बीमा गर्ने क्षमता सीमित हुनु, ग्रामीण क्षेत्रमा बीमाबारे पर्याप्त जानकारी नपुग्नु तथा दाबी भुक्तानी प्रक्रियालाई लिएर देखिने अविश्वासका कारण अझै ठूलो जनसंख्या बीमाको पहुँचबाहिर रहेको सरोकारवालाहरू बताउँछन्।

हाल नेपालमा ३७ वटा बीमा कम्पनी सञ्चालनमा छन्। तीमध्ये १४ वटा जीवन बीमा, १४ वटा निर्जीवन बीमा, ७ वटा लघु बीमा र २ वटा पुनर्बीमा कम्पनी रहेका छन्। पछिल्लो तथ्यांकले बीमा पहुँच, नयाँ बीमालेख, सक्रिय बीमितको संख्या र प्रिमियम संकलन सबै सूचकमा सुधार देखिएकाले आगामी दिनमा पनि बीमा क्षेत्रको विस्तारले निरन्तरता पाउने अपेक्षा गरिएको छ।