भोटेकोशी बाढीको क्रेडिट अपडेटः नेपाल रि–इन्स्योरेन्स निगरानीको सूचीमा, रेटिङ स्कोर पनि घट्यो

काठमाडौँ: सरकारको समेत स्वामित्व रहेको नेपाल रि–इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडलाई नकारात्मक असर पार्न सक्ने भनी निगरानीको सूचीमा राखिएको छ। नेपाल रि–इन्स्योरेन्सको जोखिम दायित्व बढ्ने संभावना देखिएपछि कम्पनीको शाख (क्रेडिट रेटिङ) घटुवा भएको छ।

कम्पनीको वित्तीय स्थितिमा पर्न सक्ने ठूलो प्रभाव मुख्य कारण रहेको रेटिङ एजेन्सी इक्रा नेपाल लिमिटेडले जनाएको छ। यही भदौ १० मा भोटेकोशी त्रिशुली नदीमा आएको विनाशकारी आकस्मिक बाढीसँग सम्बन्धित दाबी भुक्तानीमा कम्पनीको हिस्साका कारण उत्पन्न हुन सक्ने इक्राले औल्याएको छ।

उक्त बाढीले ठूलो मानवीय क्षति पुर्याउनुका साथै नदी बेसिन क्षेत्रका ७०० मेगावाट जडित क्षमता भएका १४ जलविद्युत आयोजनामा क्षति पुर्‍याएको छ।

विनासकारी बाढीले भन्सार जाँचपासको पर्खाइमा रहेका सवारी साधनलगायत धेरै निजी तथा व्यावसायिक सवारी साधनहरू बगाएको छ। अन्य बीमायोग्य सम्पत्तिमा पनि क्षति पुर्याएको छ।

समग्र दाबी रकममा हुने अपेक्षित वृद्धि र त्यससँगै कम्पनीको दायित्वमा हुने वृद्धिलाई हेर्दा यस्ता घटनाहरूका लागि कम्पनीसँग भएको ठूला विपद्सम्बन्धी बीमा सुरक्षा (क्याटास्ट्रोफी कभर) दाबी भुक्तानी गर्न अपर्याप्त हुन सक्ने सम्भावना इक्राले औँल्याएको छ। यसले कम्पनीको पहिले नै कमजोर भइसकेको खुद सम्पत्तिको स्थितिलाई अझ कमजोर बनाउन सक्ने दाबी इक्राको छ।

बाढीको क्रेडिट अपडेटः १४ जलविद्युत् आयोजनामा क्षति, बीमालाई दबाब, बैंकिङमा कम असर

बाढीले बीमा क्षेत्रमासमेत ठूलो दाबी सिर्जना गर्ने देखिएको छ। घर, सवारीसाधन, आयातका क्रममा रहेका सामान तथा अन्य बिमित सम्पत्तिमा भएको क्षतिका कारण साधारण बीमा कम्पनीमा दाबी बढ्ने अनुमान गरिएको छ। त्यस्तै, मानवीय क्षतिका कारण जीवन बीमा कम्पनीमा समेत दाबी बढ्न सक्ने इक्राले औल्याएको छ।

यस घटनाका कारण नेपाल रि–इन्स्योरेन्स कम्पनीको रेटिङ घटाइएको तथा केही बीमा कम्पनीलाई ‘वाच विथ नेगेटिभ इम्प्लिकेसन्स’ सूचीमा राखिएको इक्रा नेपालले जनाएको छ। यद्यपि, केही कम्पनीको ठूलो प्राकृतिक विपत्तिका लागि गरिएको बीमा सुरक्षाले सम्भावित क्षति व्यवस्थापनमा सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

२०८२ को भदौ २४ को दङ्गासँग सम्बन्धित दाबीहरूका कारण सिर्जना भएको थियो। यद्यपि, कम्पनीको वित्तीय र तरलता स्थितिमा पर्ने वास्तविक प्रभाव अन्ततः दाबीको अन्तिम रकमले नै निर्धारण गर्नेछ। तसर्थ, यो विषय रेटिङको सन्दर्भमा निगरानी गरिरहनुपर्ने एक प्रमुख पक्ष बनेको इक्राले स्पष्ट पारेको छ।

रेटिङ ए बाट ए माइसनमा

इक्राले नेपाल रि–को इस्यूअर रेटिङलाई इक्रा एनपी आईआर ए बाट घटाएर ए माइनस कायम गरेको छ। यो रेटिङ नकारात्मक प्रभावको सम्भावनासहितको निगरानीअन्तर्गत यथावत राखिएको छ।

परिमार्जित रेटिङले वित्तीय दायित्वहरूको समयमै भुक्तानी गर्ने सन्दर्भमा पर्याप्त सुरक्षाको स्तर रहेको संकेत गर्दछ। यस्ता संस्थामा कर्जा जोखिम न्यून हुन्छ। रेटिङ चिन्हमा जोडिने प्लस वा माइनसको संकेतले सम्बन्धित रेटिङ वर्गभित्र उक्त संस्थाको सापेक्षिक स्थितिलाई जनाउँछ।

यो रेटिङ सम्बन्धित संस्थाको सामान्य कर्जा योग्यतासम्बन्धी एक धारणा मात्र हो। यो कुनै विशिष्ट ऋण उपकरणसँग सम्बन्धित नभएको इक्राले स्पष्ट पारेको छ।

नेपाल रि–इन्स्योरेन्स सन् २००३ मा स्थापना गरिएको इन्स्योरेन्स पुलको उत्तराधिकारी संस्था हो। उक्त पुलको स्थापना नेपालमा माओवादी द्वन्द्वका समयमा दङ्गा, तोडफोड, आतंकवाद र दुर्भावनापूर्ण कार्यबाट हुने क्षतिको जोखिम बहन गर्ने उद्देश्यले गरिएको थियो।

पछि उक्त पुललाई पुनर्बीमा कम्पनीमा रूपान्तरण गरी कम्पनी ऐन, २०६३ अन्तर्गत नोभेम्बर २०१४ मा नेपाल रि–इन्स्योरेन्स दर्ता गरिएको थियो। यो कम्पनी डिसेम्बर २०१४ मा नेपालको पहिलो पुनर्बीमा कम्पनीका रूपमा सञ्चालनमा आएको हो।

मध्य जुलाई २०२५ सम्ममा कम्पनीको चुक्ता पुँजी १३ अर्ब ४२ करोड र खुद सम्पत्ति २० अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ छ। संस्थापक र सर्वसाधारण सेयर अनुपात ८४ः१६ छ।

कम्पनीको प्रमुख सेयरधनीहरूमा नेपाल सरकारको ४४, निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूको २७, जीवन बीमा कम्पनीहरूको ६, पब्लिक लिमिटेड कम्पनीहरूको ७ र सर्वसाधारणको १६ प्रतिशत छ।