उपनिर्वाचन : मंसिर २ गते उम्मेदवारी दर्ता, चुनाव नलड्ने मुडमा रास्वपा

काठमाडौँ– निर्वाचन आयोगले आगामी मंसिर १६ गतेका लागि तय भएको स्थानीय तहको उपनिर्वाचनको कार्यातालिका सार्वजनिक गरेको छ।

आयोगले बिहीबार सार्वजनिक गरेको निर्वाचन कार्यक्रमअनुसार मंसिर २ गते उम्मेदवारी दर्ता हुनेछ। मंसिर २ मा बिहान १० देखि साँझ ५ बजेसम्मका लागि उम्मेदवारी दर्ताको समय तोकिएको आयोगका सहसचिव एवम प्रवक्ता नारायण सापकोटाले जानकारी दिए। साँझ ६ बजे उम्मेदवारको सूची सार्वजनिक गरिनेछ।

दर्ता भएको उम्मेदवारीमाथि विरोधको उजुरी दिने अवधि मंसिर ३ गते बिहान १० बजेदेखि दिउँसो ३ बजेसम्म, त्यसै दिन दिउँसो ३ बजेदेखि ४ गते साँझ ५ बजेसम्म मनोनयपत्र र उजुरीमाथि जाँचबुझ एवम् निर्णय गरेर साँझ ५ देखि ६ बजेसम्म निर्वाचन अधिकतृको कार्यालयमा उम्मेदवारको नामावली प्रकाशन गर्ने निर्वाचन आयोगको तयारी छ।

मंसिर ५ गते बिहान ९ बजेदेखि दिउँसो १ बजेसम्म उम्मेदवारको नाम फिर्ता लिन सकिनेछ।  त्यसै दिन दिउँसो १ बजेदेखि ३ बजेसम्म निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा उम्मेदवारको अन्तिम नामावली प्रकाशन गरेर दिउसो ३ बजेदेखि ५ बजेसम्म उम्मेदवारलाई निर्वाचन चिन्ह प्रदान गरिनेछ ।

यस्तै निर्वाचन कार्यतालिका अनुसार मंसिर १६ गते बिहान ७ बजेदेखि साँझ ५ बजेसम्म सम्बन्धित मतदान केन्द्रमा मतदान हुनेछ।

मतदान सुरु हुनुभन्दा ४८ घण्टाअघि (मंसिर १३ गते राति १२ बजे)देखि प्रचारप्रसार निषेध अवधि लागू हुनेछ।

यो उपनिर्वाचनमा कांग्रेसले कुनै पनि दलसँग गठबन्धन नगर्ने पक्षमा छ। केन्द्रीय समिति बैठकबाट कांग्रेसले आगामी निर्वाचनमा निर्वाचनअघि गठबन्धन नगर्ने विषयमा निर्णय लिइसकेको छ। एमालेले पनि चुनावमा कुनै दलसँग गठबन्धन गर्न जरुरी नभएको बताएको छ। माओवादी केन्द्र भने भरसक गठबन्धन गरेर कांग्रेस-एमालेका उम्मेदवारलाई हराउने दाउमा छ।

यसपालिको उपनिर्वाचनमा रास्वपाले दल दर्ता नगर्ने मुड बनाएको छ। रास्वपाले हालसम्म कुनै पनि स्थानीय तहमा प्रतिस्पर्धा गरेको छैन।

रास्वपाले स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई सघाउने रणनीति बनाइरहेको भएपनि औपचारिक रूपमा निर्णय भने सार्वजनिक गर्न बाँकी छ।

तयारी नपुगेको कारण देखाउँदै उले दल दर्ता नै नगर्ने पक्षमा छ। रास्वपा एक पदाधिकारीका अनुसार यो विषयमा पार्टीमा छलफल भएको र औपचारिक निर्णय हुन बाँकी रहेको बताएका छन्।

‘उपनिर्वाचनमा आफ्नै उम्मेदवार उठाउने, नउठाउने या स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई सघाउने गरी तीन विकल्पमाथि छलफल भएको छ। तर निर्णय भइसकेको अवस्था छैन,’ उनले भने, ‘स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई सघाएर जानु उपयुक्त हुन्छ भन्ने विषयमा कुराकानी भएको थियो। केही दिनमा नै औपचारिक निर्णय आउँछ।’

उपनिर्वाचनपछि पुराना दलहरूलाई स्थानीय तहमा पाएको भोट जोगाउने चुनौती छ। स्थानीय तह निर्वाचनबाट चुनिएका पालिका प्रमुख/उपप्रमुख राष्ट्रिय सभा निर्वाचनका पनि मतदाता हुन्छन्।

कहाँ–कहाँ हुँदै छ उपनिर्वाचन ?
आयोगका अनुसार ओखलढुंगा र कैलालीका जिसस प्रमुख रिक्त छन् । काठमाडौंको कीर्तिपुर नगरपालिका प्रमुख, मोरङको ग्रामनाथ गाउँपालिका र दैलेखको महाबु गाउँपालिका अध्यक्ष पद पनि रिक्त छन्।

जाजरकोटको नलगाड नगरपालिकाका उपप्रमुख, दोलखाको गौरीशंकर गाउँपालिका र बाजुराको स्वामीकार्तिक खापर गाउँपालिकाको उपाध्यक्ष पद रिक्त छ ।

झापाको कन्काई नगरपालिका– ६, मोरङको ग्रामथान गाउँपालिका अध्यक्ष, तेह्रथुमको लालीगुराँस नगरपालिका– ८, सुनसरीको गढी गाउँपालिका– ६, ओखलढुंगाको मोलुङ गाउँपालिका– ५, उदयपुरको त्रियुगा गाउँपालिका– १२, बेलका नगरपालिका– ८का वडाध्यक्ष छैनन्।

सप्तरीको डाक्नेश्वरी नगरपालिका– ४, रौतहटको राजपुर– ६, गढीमाई नगरपालिका– ८ मा पनि वडाध्यक्ष पद रिक्त छ।

काठमाडौंको कीर्तिपुर नगरपालिका– १ र ४, काठमाडौं महानगरपालिका-१६, नुवाकोटको ककनी गाउँपालिका– २, मकवानपुरको हेटौँडा उपमहानगरपालिका– १२, गोरखाको गोरखा नगरपालिका– ५ मा वडाध्यक्ष पद रिक्त छ।

यस्तै गुल्मीको मुसिकोट नगरपालिका– १, रोल्पाको रुन्टिगढी गाउँपालिका– ४, बर्दियाको ठाकुरबाबा नगरपालिका– ४ मा पनि वडाध्यक्ष छैनन्।

दैलेखको दुल्लु नगरपालिका– १३, कालीकोटको तिलागुफा नगरपालिका– ४, जाजरकोटको कुसे गाउँपालिका– ७, डोल्पाको त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका– ५, रुकुम पश्चिमको सानीभेरी गाउँपालिका– ५ मा वडाध्यक्षका लागि उपचुनाव हुनेछ।

बझाङको सुर्मा गाउँपालिका– ४, डोटीको पूर्वीचौकी गाउँपालिका– ६, दार्चुलाको दुहुँ गाउँपालिका– ५ र कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिका– ६ मा वडाध्यक्ष पदमा उपनिर्वाचन हुन लागेको आयोगले जनाएको छ।

कांग्रेसले जितेका दुई जिल्ला समन्वय समिति प्रमुख, एक नगरपालिकाका मेयर, एक उपमेयर, मेयर, दुई गाउँपालिका अध्यक्ष, दुई गाउँपालिका उपाध्यक्ष र १६ वडा अध्यक्ष  गरी २४ सिटमा उपचुनाव हुन लागेको हो।

माओवादीले जितेका एक गाउँपालिका उपाध्यक्ष र चार वडाध्यक्ष गरी ५ सिटमा उपनिर्वाचन हुनेछ। यस्तै एमालेले जितेका आठ वडाध्यक्ष, जसपाले जितेका एक वडाध्यक्ष र एक जना स्वतन्त्रले जितेको वडाध्यक्ष पदमा चुनाव हुनेछ।