नक्कली शरणार्थी प्रकरण : पक्राउ परेकालाई १० जेठसम्म हिरासतमै राखिने

काठमाडौं– नक्कली शरणार्थी प्रकरणमा अवैध धन्धा गरेर करोडौं ठगेका १६ जनाको हिरासतबास अवधि १० जेठसम्म लम्बिएको छ। आइतबार जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंले जिल्ला अदालतबाट उनीहरुलाई थप तीन दिन हिरासतमा राख्ने गरी अनुमति लिएको हो।

जिल्ला सरकारी वकिलको कार्यालयले उनीहरुलाई थप पाँच दिन हिरासतमा राख्ने अनुमति अदालतसँग मागे पनि तीन दिन मात्रै हिरासत राख्ने अनुमति दिएको हो। उनीहरुलाई फेरि मंगलबार थप केही दिन हिरासतमा राख्न म्याद मागिनेछ। मंगलबार फेरि अदालतमा उपस्थित गराएपछि उनीहहरु १० जेठसम्म हिरासतमा रहनेछन्।

संगठित अपराधमा अनुसन्धान गर्न प्रहरीले ६० दिन म्याद पाउँछ। १२ चैतबाट प्रहरीले आरोपीलाई पक्राउ गरेर अनुसन्धान थालेको थियो। यो प्रकरणमा कांग्रेस नेता बालकृष्ण खाण, एमाले नेता टोपबहादुर रायमाझीलगायत १६ जना पक्राउ परेका छन् भने अन्य दर्जन बढी फरार रहेको प्रहरीले बताएको छ।

टोपबहादुर रायमाझी
नक्कली भुटानी शरणार्थी बनाएर नेपाली नागरिकलाई अमेरिका पठाउने धन्धामा संलग्न भएको आरोपमा हालसम्म पक्राउ परेका सर्वाधिक उच्च ओहदाका व्यक्ति हुन् पूर्वउपप्रधान तथा एमाले पार्टीका सचिव (यो प्रकरणमा संलग्न भएको आरोपमा अदालतले पक्राउ पुर्जी जारी गरेपछि निलम्बनमा परेका) एवम् सांसद टोपबहादुर रायमाझी। पूर्वउपप्रधानमन्त्री, ४ पटक सांसद र ५ पटक मन्त्री भएका उनी माओवादीमा रहँदा पनि पार्टी सचिव र संसदीय दलको उपनेताको जिम्मेवारीमा थिए। नेकपा विभाजित हुँदा एमालेमा बसेका रायमाझी ११ दिन फरार भएर बैशाख ३१ मा पक्राउ परेका थिए। नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरणका प्रमुख योजनाकार रहेको प्रारम्भिक अनुसन्धानले देखाएको प्रहरीको भनाइ छ।

बालकृष्ण खाण
पूर्वगृहमन्त्रीसमेत रहेका बालकृष्ण खाँण नेपाली कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य हुन्। उनी गृहमन्त्री रहेकै बेला मन्त्रालयकै गाडीमा बोराका बोरा पैसा ओसारेकोदेखि मन्त्रालय नै गिरोहले कार्यालयको रुपमा प्रयोग गरेको आरोप लागेको छ। नक्कली शरणार्थी प्रकरणमा नक्कली प्रतिवेदन बनाउन गिरोहलाई सघाउने भूमिका खाणले खेलेको आरोप छ। उनी पक्राउ परेपनि कांग्रेसले उनलाई निलम्बन गरेको छैन।

आङटावा शेर्पा
संविधान सभा निर्वाचनमा रामेछापबाट निर्वाचित आङटावा शेर्पा नेपाली कांग्रेसका नेता पनि हुन्। नक्कली शरणार्थी प्रकरणमा उनले तीन ठाउँमा कार्यालय नै सञ्चालन गरी पैसा उठाएको र पीडितले घेरेपछि पैसा फिर्ता गरेको आरोप उनीमाथि छ। पक्राउ पुर्जी जारी भएपछि उनले जेठ १ गते प्रहरीमा आत्मसमर्पण गरेका थिए।

टेकनाथ रिजाल
यो प्रकरणका अर्का हाइप्रोफाइलका टेकनाथ रिजाल हुन्। आफूलाई भूटानी शरणार्थीको नेता तथा मानवअधिकारकर्मी बताउने रिजाल नक्कली भुटानी शरणार्थी बनाउने अवैध धन्दामा संलग्न रहेको आरोप लागेको छ। उनी जेठ ४ गते पक्राउ परेका हुन्।

भुटानी राजाका सल्लाहकार परिषद्को सदस्यसमेत रहेका रिजाल २० वर्षयता नेपाल निर्वासनमा छन्। नेपालमा बसेकै बेला उनले नक्कली भूटानी शरणार्थी खडा गर्न खटिएका रिजालले उनीहरुको भूटानी ठेगाना तयार पार्ने जिम्मा पाएका थिए।

डा. इन्द्रजित राई
तत्कालिन गृहमन्त्री रामबहादुर थापा बादलका सुरक्षा सल्लाहकार थिए, डा. इन्द्रजित राई। गृह मन्त्रालयमा नै बसेर गिरोहसँग सेटिङ गरेको आरोपमा उनी वैशाख १९ गते पक्राउ परे। गिरोहका सदस्य सानु भण्डारीले उनको नाम पोलेका थिए। यो प्रकरणमा उनका छोरा निरज पनि मुछिएका छन्। निरजविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी भएपछि उनी अहिले फरार छन्।

शमशेर मियाँ
नेपाल हज कमिटीका अध्यक्ष शमशेर मियाँ जेठ ४ मासिंहदरबारभित्रै बाट पक्राउ परे। उनले युएनएचसीआरको तथ्यांक फेर्नेदेखि आफ्नो गाडी पैसा ओसार्न प्रयोग गरेको आरोप लागेको छ। उनी अनुसन्धानमा तानिएका हुन्।

टेकनारायण पाण्डे
टेकनारायण पाण्डे, तत्कालीन गृहसचिव र हाल उपराष्ट्रपति कार्यालयका सचिव थिए। बहालावाला सचिव नै संलग्न रहेको पाइएपछि उनी पक्राउ परेका हुन्। नीतिगत तहमा सबैभन्दा ठूलो भूमिका पाण्डेको थियो। गृह प्रशासन नेतृत्व गर्न लायक नभएपनि गिरोहले सेटिङ मिलाउनकै लागि २०७८ साउन २७ मा उनको सरुवा गराएको थियो।

वैशाख २० मा पक्राउ परेका पाण्डेलाई खाणले गृहमा ल्याएका हुन्। उनलाई त्यहाँ ल्याउन आरजु राणादेखि र मञ्जु खाँणले समेत भूमिका खेलेको तथ्य सार्वजनिक भएको छ। पक्राउ परेपछि हिरासतमै रहेका बेला आरजुसँग भेटेर बयान फेरेकोदेखि आरजु बचाएको आरोपसमेत उनीमाथि छ।

केशव दुलाल र सानु भण्डारी
नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरणका मुख्य योजनाकार केशव दुलाल र सानु भण्डारी हुन्। उनीहरुकै बयानका आधारमा पूर्वमन्त्री रायमाझी र खाण तानिएका हुन्। २०७९ को चैत १२ गते उनीहरू पक्राउ परेपछि अनुसन्धान अघि बढेको थियो।

आफूले दिएको बयान फेरेर उतारिए हिरासतमै आत्मदाह गर्ने चुनौती सानुले दिएका थिए। यसपछि पूर्वगृहमन्त्री खाण र पूर्वउपप्रधानमन्त्री रायमाझी पक्राउ पर्न सफल भए।

नरेन्द्र केसी
पूर्वगृहमन्त्री बालकृष्ण खाणका स्वकिय सचिव नरेन्द्र केसी चितवनको शारदा माविका पूर्वप्रध्यानाध्यापक हुन्। केसीले काज मिलाएर खाण गृहमन्त्री हुँदा स्वकीय सचिव हुने गरेका थिए। खाण पक्राउ परेकै दिन उनी पनि पक्राउ परेका हुन्।

सन्दीप रायमाझी
पूर्वमन्त्री टोपबहादुर रायमाझीका छोरा सन्दीपमाथि बाबुको मतियार बनेको आरोप लागेको छ। मन्त्रालयदेखि गिरोहसम्म पुगेर पैसा उठाउने काम उनले गरेको आरोप छ।

सन्दीप शर्मा, टंक गुरुङ, सागर राई, रामशरण केसी र गोविन्द चौधरी
वैशाख २६ मा पक्राउ परेका केसी र चौधरी बिचौलिया समूहका व्यक्त हुन्। यस्तै, सन्दीप शर्मा, टंक गुरुङ र सागर राई पनि गिरोहकै सदस्य हुन्। केशव दुलाल र सानु भण्डारीका बिचौलिया भएर यिनले काम गरेका थिए। उनीहरूले अमेरिका जान चाहने नेपाली नागरिकसँग सम्पर्क गर्ने र रकम उठाउने जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। नेपाली नागरिकबाट पैसा उठाएर योजनाकार र मन्त्रीसम्म पुर्‍याउने भूमिका पनि उनीहरुकै भएको आरोप छ।

तत्कालीन गृहमन्त्री रामबहादुर थापा बादलका छोरा प्रतीक थापा र इन्द्रजित राईका छोरा निरज राई यो प्रकरणका फरार आरोपित हुन्। यो प्रकरणमा संलग्न भएको आरोप लागेका केही व्यक्तिहरूमाथि सुक्ष्म अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।

यो प्रकरणमा ठगी र संगठित अपराधमा मात्र नभएर राज्यविरुद्धको अपराधमा पनि प्रहरीले अनुसन्धान गरिरहेको बताएको छ। आफ्नै देशका नागरिकलाई गैरनागरिक बनाएर अमेरिका पठाउने धन्दामा पूर्वउपप्रधामन्त्री रायामाझी, पूर्वगृहमन्त्री खाण, पूर्वसांसद शेर्पा, नेपाल सरकारका सचिव पाण्डेविरुद्ध राज्यविरुद्धको अपराधमा मुद्दा दायर गर्नका लागि अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जानकारी दिएको छ। यस्तै, भूटानी शरणार्थीका नेता रिजालले शरण लिएर बसेको राष्ट्रविरुद्ध अपराध गरेको आरोपमा मुद्दा दायर गर्ने प्रहरीको तयारी छ।