देशको अर्थतन्त्रमा देखिएको सुस्तीका कारण नेपालका वाणिज्य बैंकहरूको खराब कर्जा (NPL) बढेको छ।
गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को चौथो त्रैमाससम्ममा २० वटा वाणिज्य बैंकमध्ये १३ वटाको खराब कर्जा अनुपात बढेको छ। यस अवधिमा वाणिज्य बैंकहरूको औसत खराब कर्जा ४.२२ प्रतिशत पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ०.४८ प्रतिशत बिन्दुले बढी हो।
खराब कर्जाको अवस्थाः
खराब कर्जा वृद्धि हुने बैंक: १३ वटा वाणिज्य बैंकहरूको खराब कर्जामा ०.०२% देखि २.८३% सम्मको वृद्धि भएको छ।
खराब कर्जा घट्ने बैंक: ७ वटा बैंकहरूले मात्रै खराब कर्जा घटाउन सफल भएका छन्।
सर्वाधिक खराब कर्जा: हिमालयन बैंकको खराब कर्जा सबैभन्दा धेरै ७.२८ प्रतिशत रहेको छ।
सर्वाधिक वृद्धि: एनआईसी एसिया बैंकको खराब कर्जा झन्डै दोब्बरले बढेर ६.२८ प्रतिशत पुगेको छ।
कम खराब कर्जा: एभरेस्ट बैंकको खराब कर्जा अनुपात सबैभन्दा कम ०.३८ प्रतिशत मा सीमित छ।
खराब कर्जा बढ्नुको मुख्य कारणमा व्यवसायिक असफलता र उच्च जोखिममा गरिएको लगानीलाई मानिएको छ। यसले बैंकिङ क्षेत्रमा जोखिम व्यवस्थापनको चुनौती थपेको छ।
बैंकहरूको नाफा र नोक्सानी व्यवस्था
कुल नाफा: गत आर्थिक वर्षमा २० वाणिज्य बैंकहरूले कुल ७१ अर्ब रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन्, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा करिब ४३% बढी हो।
नाफा बढ्ने र घट्ने: १६ वटा बैंकको नाफा बढेको छ भने ४ वटाको घटेको छ।
नोक्सानी व्यवस्था: नेपाल राष्ट्र बैंकको मौद्रिक नीतिमा गरिएका केही लचिला व्यवस्थाका कारण बैंकहरूले खराब कर्जाबापतको नोक्सानी व्यवस्थामा गत वर्ष साढे २८ अर्ब रुपैयाँ मात्र राखेका छन्, जुन अघिल्लो वर्षको ५५ अर्ब ९८ करोड रुपैयाँको तुलनामा निकै कम हो।
लाभांश क्षमता: बैंकहरूको कुल वितरणयोग्य मुनाफा २१ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँ रहेको छ, जसका आधारमा उनीहरूले औसतमा १३.२९% लाभांश दिन सक्ने देखिन्छ ।
२० बैंकमध्ये १५ वटाको प्रतिसेयर आम्दानी बढ्यो, एभरेस्ट बैंक शीर्ष स्थानमा
आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को चौथो त्रैमासिक वित्तीय विवरणअनुसार नेपालका वाणिज्य बैंकहरूको प्रतिसेयर आम्दानी (EPS) मा मिश्रित नतिजा देखिएको छ । २० वटा वाणिज्य बैंकमध्ये १५ वटाको ईपीएस बढेको छ भने ५ वटाको घटेको छ ।
सर्वाधिक ईपीएस भएका बैंकहरू
एभरेस्ट बैंक: ३७.९९ रुपैयाँको ईपीएससहित एभरेस्ट बैंक शीर्ष स्थानमा छ। अघिल्लो वर्षको तुलनामा यसको ईपीएस ६.५२ रुपैयाँले बढेको हो।
नेपाल बैंक लिमिटेड: अघिल्लो वर्ष ०.१९ रुपैयाँ मात्र रहेको ईपीएस २५.६८ रुपैयाँमा पुगेर सर्वाधिक वृद्धिदर देखाएको छ।
प्रभु बैंक: प्रभु बैंकको ईपीएस २.१७ रुपैयाँबाट बढेर २३.१२ रुपैयाँ पुगेको छ।
कृषि विकास बैंक: यसको ईपीएस ९.०७ रुपैयाँले बढेर २७.६३ रुपैयाँ पुगेको छ।
माछापुच्छ्रे बैंक: माछापुच्छ्रे बैंकको ईपीएस ८.३२ रुपैयाँले बढेर १७.३१ रुपैयाँ पुगेको छ।
ईपीएस घटेका बैंकहरू
एनआईसी एसिया बैंक: यसको ईपीएस २.९६ रुपैयाँबाट घटेर १.०८ रुपैयाँमा सीमित भएको छ।
स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंक: स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको ईपीएस ३०.१७ रुपैयाँबाट घटेर २५.६१ रुपैयाँमा झरेको छ।
अन्य बैंकहरूको ईपीएसमा पनि सकारात्मक वृद्धि देखिएको छ, जसमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, एनएमबी बैंक, लक्ष्मी सनराइज बैंक, र नबिल बैंक प्रमुख छन्।


