टाटाले चलाएको एयर इन्डियाको घाटा २ खर्ब २० अर्ब, सिङ्गापुर एयरलाइन्सद्वारा ‘रेस्क्यु’ अपरेसन

काठमाडौँ: टाटा समूहको स्वामित्वमा रहेको एयर इन्डियाले २ खर्ब २० अर्ब भारतीय रुपैयाँ (भारु) बराबरको कीर्तिमानी घाटा व्यहोरेपछि यसको रणनीतिक साझेदार सिङ्गापुर एयरलाइन्सले कम्पनीलाई संकटबाट उकास्न ‘रेस्क्यु’ अपरेसनकै शैलीमा आफ्नो सञ्चालन संलग्नतालाई तीव्र पारेको छ।

पछिल्लो समय देखिएका सुरक्षा त्रुटि र बढ्दो वित्तीय जोखिमलाई दृष्टिगत गर्दै सिङ्गापुर एयरलाइन्सले उडान सञ्चालन, इन्जिनियरिङ र मर्मत-सम्भार जस्ता महत्वपूर्ण प्राविधिक क्षेत्रमा आफ्ना अनुभवी कार्यकारीहरू परिचालन गरी एयर इन्डियाको व्यवस्थापकीय कमान्ड सम्हाल्न थालेको हो।

हालसालै सुरक्षा त्रुटिहरुले चिन्ता बढाएको छ। यस विषयमा जानकार व्यक्तिहरूका अनुसार सिङ्गापुर एयरलाइन्सले आफ्ना केही कर्मचारीहरूलाई एयर इन्डियामा स्थानान्तरण गरेको छ। हालैका महिनाहरूमा उडान सञ्चालन, इन्जिनियरिङ र मर्मत सम्भारमा यसका कार्यकारीहरूलाई प्रमुख भूमिकामा राखेको छ। ती क्षेत्रहरू जहाँ सिङ्गापुरको क्यारियरलाई लामो समयदेखि विश्वव्यापी बेन्चमार्क मानिन्छ।

एयर इन्डियामा ७४.९५ स्वामित्व भएको टाटा समूहले सञ्चालन सहयोगको लागि आफ्नो अल्पसंख्यक सेयरधारकमा भर पर्दै व्यावसायिक, मानव संसाधन, वित्त र सूचना प्रविधि कार्यहरूमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेको बताएको छ।

यो परिवर्तनले ड्रिमलाइनर दुर्घटना पछि सिङापूर एयरलाइन्सको संलग्नतामा उल्लेखनीय वृद्धि भएको संकेत गर्दछ। जसले यसलाई रणनीतिक साझेदारबाट भारतको ध्वजावाहक भित्र धेरै व्यवहारिक उपस्थिति देखाएको छ। सिङ्गापुर एयरलाइन्सले गत वर्ष इन्जिनियरिङमा आफ्नो संलग्नता बढायो।

एयर इन्डियाको घाटा दुई खर्ब २० अर्ब भारु, नयाँ लगानी खोज्दै टाटा ग्रुप

‘हामी हाम्रो साझेदार टाटा सन्ससँग मिलेर एयर इन्डियाको रूपान्तरण कार्यक्रमलाई सहयोग गर्न काम गरिरहेका छौँ,’ सिङ्गापुर एयरलाइन्सका प्रवक्ताले इमेल गरिएको विज्ञप्तिमा भने। प्रतिनिधिले एयर इन्डियाको वित्त र सञ्चालनको बारेमा विशेष प्रश्नहरूमा टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरे।

‘इन्डियामा अन्य कार्यहरूमा विस्तार भएको छ। हामी हाम्रो साझेदार टाटा सन्ससँग मिलेर एयर इन्डियाको रूपान्तरण कार्यक्रमलाई सहयोग गर्न काम गरिरहेका छौँ,’ प्रवक्ताले भने।

प्रतिनिधिले एयर इन्डियाको वित्त र सञ्चालनको बारेमा विशेष प्रश्नहरूमा टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरे। समूहको होल्डिङ फर्म टाटा सन्स र एयर इन्डियाका प्रवक्ताहरूले इमेल गरिएका प्रश्नहरूमा टिप्पणी गरेनन्।

भूमिका यस्तो समयमा बढेको छ जब एयर इन्डियाको पुनरुत्थान महत्वाकांक्षी परिवर्तन प्रयासहरू मध्ये एक हो। सन् २०२१ मा भारत सरकारबाट एयरलाइन्स प्राप्त गर्दा टाटा समूहले अपेक्षा गरेको भन्दा धेरै जटिल र महँगो साबित भइरहेको छ।

गत वर्ष घाटा लगभग २.४ अर्ब डलर (दुई खर्ब २० अर्ब भारु) पुगेको छ। एयर इन्डियाको प्रदर्शनले यसको आफ्नै आम्दानीमा असर पारेको छ। दक्षिणपूर्वी एसियाली क्यारियरले आफ्नो २५.१५ हिस्सेदारीमा थप गिरावट आएको जाँच गर्न उत्सुक छ।

डिसेम्बर त्रैमासिकमा सम्बद्ध कम्पनीहरू प्रायः एयर इन्डियाबाट घाटा १७ करोड ८ लाख डलर (१३ करोड ९ लाख सिङ्गापुर डलर) थियो। तर, एयर इन्डियाको रूपान्तरणलाई समर्थन गर्न टाटासँग काम गर्न दृढ प्रतिबद्ध छ। एयर इन्डियाले कहिले नाफा कमाउन सक्छ भन्ने कुराको स्पष्टताको अभाव सिङ्गापुर एयरलाइन्सको लागि बढ्दो चिन्ताको विषय भएको बताइएको छ।

तर कमजोर वित्तीय प्रदर्शन एयर इन्डियाको सामना गर्ने एक मात्र चुनौती होइन। यसले उडान योग्यता प्रमाणपत्र बिना उडान गरिएका विमानहरू, युरोपेली नियामकहरूले अनुपालन मुद्दाहरूलाई संकेत गर्ने र विमान दुर्घटना जसले एयरलाइनलाई सेवाहरू कटौती गर्न बाध्य पारेको र इन्जिनियरिङ अभ्यासहरूको नजिकबाट छानबिन सुरु गरेको जस्ता अवरोधहरूसँग संघर्ष गरिरहेको छ।

पाकिस्तानी हवाई क्षेत्र बन्द हुनेदेखि मध्य पूर्वमा द्वन्द्वसम्मका भू–राजनीतिक अवरोधहरूले जेट इन्धनको मूल्य बढेको समयमा लामो र महँगो मार्गहरू बाध्य पारेर लागतलाई अझ बढाएको छ।

क्याम्पबेल विल्सनले राजीनामा घोषणा गरेपछि सिङापूर एयरका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) गोह चून फोङ र टाटा समूहका अध्यक्ष नटराजन चन्द्रशेखरनले गत हप्ता मुम्बईमा लगानी मार्गचित्र र नयाँ सीईओको खोजीबारे छलफल गर्न भेटेका द इकोनोमिक टाइम्सले जानकारी गराएको छ।

(द इकोनोमिक टाइम्सको सहयोगमा।)