होमुर्जमा अवरोधले कच्चा तेलको भाउ आकासिएर ब्यारेलको १२६ डलर माथि

एजेन्सी। पर्सियन खाडीमा रहेको होर्मुज जलमार्गमा जारी अवरोध अनिश्चित बन्दै गएपछि बिहीबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको भाउ आकासिएको छ। आपूर्तिमा अवरोध जारी भएपछि एसियाली बजारहरुमा कच्चा तेलको मूल्य बढेको हो। होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्न असफल कूटनी प्रयासहरु पछाडि तेलको भाउ बढेको बताइएको छ।

ब्रेन्ट क्रुडमा कच्चा तेलको भाउ ब्यारेलको ८.१७ प्रतिशत बढेर १२६.२ डलर पुगेको छ। २०२२ मा रुस र युक्रेन युद्ध सुरु भएपछि कच्चा तेलको मूल्य आकासिएर ब्यारेलको १४० डलरसम्म पुगेको थियो। मध्यपूर्वमा अमेरिका र इरान युद्ध सुरु भएपछि यो सबैभन्दा उच्च मूल्य हो।

तेल व्यापारीहरूले मध्यपूर्व आपूर्ति प्रवाहमा लामो समयसम्म अवरोधको कारण मूल्य बढाएका हुन्। भाउ आकासिएपछि इन्भेन्टरीहरू घट्दै गए। यस्तै वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (डब्ल्युटीआई) मा ३.२३ प्रतिशत बढेर ब्यारेलको ११० र मुरवान क्रुडमा ६.७७ प्रतिशत बढेर ब्यारेलको ११३.५ डलर पुगेको आयल प्राइस डटकमले जनाएको छ।

इरान र अमेरिकाबीच तनाव बढ्दै जाँदा इरानले स्ट्रेट अफ होर्मुज र आफ्नो परमाणु कार्यक्रमका विषयमा अमेरिकासामु नझुक्ने संकेत गरेको छ। इन्स्टिच्युट फर द स्टडी अफ वारको प्रतिवेदन अनुसार, इरानी रिभोलुसनरी गार्डसका प्रमुख जनरल अहमद वाहिदीको कट्टरपन्थी धारणा अहिले तेहरानमा हाबी भएको छ।

इरानले अमेरिकाले आफ्नो बन्दरगाहमा लगाएको नौसैनिक नाकाबन्दी नहटाएसम्म परमाणु मुद्दामा कुनै पनि वार्ता नगर्ने अडान राखेको छ। इरानले ओमानलाई साथमा लिएर स्ट्रेट अफ होर्मुजमा जहाजहरूबाट कर उठाउने र यमनका हुथी विद्रोहीहरूमार्फत बाब एल मन्डेब जलसन्धिमा दबाब सिर्जना गर्ने नयाँ रणनीति अपनाइरहेको विश्लेषण गरिएको छ।

तेहरानले फेब्रुअरीको अन्त्यदेखि होर्मुज हुँदै धेरैजसो गैरइरानी ढुवानीलाई प्रभावकारी रूपमा प्रतिबन्ध लगाएको छ। जबकि वासिङगटनले धेरैजसो इरानीसम्बन्धित जहाजहरूलाई अवरुद्ध गरेर दबाब बढाएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी(आईईए) का निर्देशकले यस घटनालाई इतिहासको सबैभन्दा ठूलो ऊर्जा संकट भनेका छन्।

भूराजनीतिक जोखिमको साथसाथै, इन्भेन्टरी डेटा कडा पार्नाले तेलको मूल्यमा माथिल्लो दबाब थपिरहेको छ। ईआईएले कच्चा तेल र पेट्रोल दुवै स्टकमा तीव्र गिरावटको रिपोर्ट सार्वजनिक गरेको छ।

यसैबीच, अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार, ओपेक प्लसले आइतबारको बैठकमा दैनिक एक लाख ८८ ब्यारेल उत्पादन वृद्धिको घोषणा गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। युएईले मे १ देखि लागू हुने गरी उक्त समूह छोड्ने पुष्टि गरेको केही दिनपछि यो कदम आएको हो। यो निर्णयले समयसँगै ओपेक प्लसलाई कमजोर बनाउने निश्चित छ।

छोटो अवधिमा, युएईको ओपेक र ओपेक छोड्ने निर्णयले अनलाइन आपूर्ति प्राप्त गर्ने भौतिक सीमितताका कारण बजारमा प्रभाव पार्ने सम्भावना कम छ। मध्यम अवधिमा, विशेष गरी यदि होर्मुज स्ट्रेट खुल्यो भने समस्या स्वतः समाधान हुनेछ।