नेपालमा लगानी गरेका ‘कोला किङ’ जयपुरियाले अफ्रिकामा बनाइरहेका छन् व्यावसायिक साम्राज्य

काठमाडौँ: नेपाल र भारतमा वरुण वभेरेजमार्फत पेप्सी, डिउलगायत पेय पदार्थ उत्पादन तथा बिक्री गरिरहेका भारतका डलर अर्बपति तथा ‘कोला किङ’ रवि जयपुरियाले पछिल्लो समय तेस्रो मुलुकमा पनि लगानी विस्तार गरिरहेका छन्।

उनले हाल अफ्रिकामा करोडौँ अमेरिकी डलर लगानी गरिरहेका छन्। जयपुरियाको नेपालमा वरुण वभेरेज प्रालि र केएफसी आउटलेट देवयानी इन्टरनेसनल सञ्चालनमा छन्। उनको नेपालमा अर्बौं रुपैयाँको व्यापार रहेको छ। पेप्सी र डिउ, मिरिन्डालगायत पेय पदार्थ र केएफसी रेष्टुरेन्ट आउटलेटको नेपालमा राम्रो व्यापार छ।

यस्तै भारतमा पनि उनको व्यापार राम्रो रहेको छ। नेपाल र भारतबाट राम्रो बिजनेस सफलता हासिल गरिरहेका जयपुरियाले अहिले अफ्रिाकाका विभिन्न मुलुकहरुमा लगानी विस्तार गरिरहेका छन्।

भारतका कोला किङ जयपुरियाले अफ्रिकाको जिम्बाबेमा चार करोड डलर लगानीमा स्न्याक्स, जुस र दुग्ध उत्पादन कारखाना खोलेर अफ्रिकाभरी आफ्नो व्यवसायिक साम्राज्य विस्तारलाई तीव्र बनाउँदै छन्। जसले अफ्रिका महादेशको सबैभन्दा छिटो बढ्दो उपभोक्ता बजारहरू मध्ये एकमा आफ्नो उपस्थितिलाई बलियो बनाउँदैछ।

वरुण बेभरेजेमार्फत सुरु गरिएका नयाँ सुविधाहरूमा चिटोस उत्पादन प्लान्ट र जुस र डेरी ब्लेन्ड उत्पादन सुविधा समावेश छ। अफ्रिकामा पेप्सी बोटलिङ जायन्टको अर्को प्रमुख लगानी धक्का हो।

वरुण बेभरेजले आफ्नो सहायक कम्पनी, द वेभरेज कम्पनी (वेभको)मार्फत दक्षिण अफ्रिकी पेय पदार्थ उत्पादक ट्विजाको १२ करोड ५ लाख डलरमा अधिग्रहण पूरा गरेको केही हप्तापछि यो विस्तार भएको हो। जसले अफ्रिकाको प्रतिस्पर्धी सफ्ट ड्रिंक्स बजारमा आफ्नो स्थिति बलियो बनाउँछ।

नियामक स्वीकृति पछि अप्रिलमा अन्तिम रूप दिइएको यो सम्झौतामा उल्लेख छ। मौसमसँग सम्बन्धित अवरोधहरू र परिवर्तनशील उपभोग प्रवृत्तिहरूका कारण भारतमा घरेलु वृद्धि सुस्त हुँदै जाँदा कम्पनीले आफ्नो अफ्रिकी उपस्थितिलाई अझ गहिरो बनाउन व्यापक रणनीतिको अंश हो।

कम्पनीले मध्य अफ्रिकामा पनि विस्तार गरेको छ। जुन २०२५ मा वरुण बेभरेजे आरडीसी एसएएसले प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगोको लुबुम्बासी नजिकैको किस्वीसी विशेष आर्थिक क्षेत्रमा पाँच करोड डलरको पेप्सी बोटलिङ प्लान्टको निर्माण सुरु गरेको छ। जसले हाउत कटंगा क्षेत्रलाई सेवा मिल्नुका साथै अर्बपतिको उपभोक्ता साम्राज्य विस्तार हुँदैछ।

भारतको कोला किङ भनेर व्यापक रूपमा चिनिने जयपुरियाले आफ्नो विश्वव्यापी विस्तार रणनीतिको केन्द्रमा अफ्रिकालाई बढ्दो रूपमा राखेका छन।

फोब्र्सका अनुसार, ७० वर्षिया जयपुरियाको कुल सम्पत्ति १२.३ अर्ब डलर छ। सफ्ट ड्रिंक्स, बोटलिङ, रेस्टुरेन्ट र खाद्य उत्पादनमार्फत जयपुरियाले साम्राज्य निर्माण गरिरहेका छन्। जिम्बाब्वेका राष्ट्रपति एमर्सन मनाङ्गाग्वाले पछिल्लो लगानीको प्रशंसा गर्दै यसले औद्योगिक विविधीकरण, रोजगारी सिर्जना र क्षेत्रीय तथा विश्वव्यापी उत्पादन मूल्य श्रृङलाहरूमा एकीकरणलाई समर्थन गर्नेछ।

कम्पनीले विगत आठ वर्षमा उल्लेखनीय रूपमा विस्तार गरेको छ, मासिक एक करोड बोतल उत्पादन गर्ने एकल उत्पादन लाइनबाट प्रति महिना १२ करोड बोतल क्षमता भएको छ उत्पादन लाइनहरूमा बढ्दै गएको छ।

जयपुरियाले आगामी पाँच वर्षमा नवीकरणीय ऊर्जा, पेय पदार्थ र औद्योगिक उत्पादनलाई समेट्ने जिम्बाब्वेको लागि ६५ करोड डलरको फराकिलो लगानी योजनाको पनि घोषणा गरेका छन्।

माटोबोमा ३० करोडदेखि ३५ करोड डलरसम्मको १३० मेगावाटको हरित ऊर्जा परियोजना पहिले नै विकासाधीन छ। ‘हामी पुनः प्रयोग गर्न मिल्ने पेट प्लान्ट स्थापना गर्दैछौं। त्यो प्लान्ट स्थापना गरेपछि, आयात उल्लेखनीय रूपमा घट्नेछ र हामी यहाँबाट अन्य देशहरूमा निर्यात गर्नेछौं,’ जयपुरियाले भनेका छन्।

यस वर्षको अन्त्यमा उत्पादन सुरु हुने अपेक्षा गरिएको जुस र डेरी मिश्रण सुविधाले दुग्ध किसान, फलफूल उत्पादकहरू र ढुवानीकर्ताहरूका लागि पनि अवसरहरू सिर्जना गर्ने अनुमान गरिएको छ।

सन् २०२४ मा वरुण वेभरेजले नेपालमा सात अर्ब ७५ करोड रुपैयाँको पेप्सी, डिउलगायत अन्य पेयपदार्थको व्यापार गरेको थियो। यो कम्पनी भारतको वरुण वेभरेज इन्डिया लिमिटेडमा पूर्ण स्वामित्व रहेको छ। उद्योग राजधानीको पेप्सीकोला र नवलपरासीमा उत्पादन प्लान्ट रहेको छ।