अब नेपालमा २०० र ५०० दरका भारतीय नोट चलाउन पाइने

काठमाडौँः नेपाल राष्ट्र बैंकले नगद विदेशी मुद्रा नेपालमा भित्र्याउने तथा नेपालबाट बाहिर लैजाने सम्बन्धमा प्रचलित व्यवस्थाबारे पुनः जानकारी गराएको छ। राष्ट्र बैंकको विदेशी विनिमय व्यवस्थापन विभागले विदेशी विनिमय (नियमित गर्ने) ऐन, २०१९ तथा सम्पत्ति शुद्धीकरण (मनी लाउन्डरिङ) निवारण ऐन, २०६४ अन्तर्गतका व्यवस्थालाई आधार बनाउँदै विदेशी मुद्रा ल्याउने र लैजानेसम्बन्धी प्रावधान स्पष्ट पारेको हो।

राष्ट्र बैंकका अनुसार नेपाली वा विदेशी नागरिकले अमेरिकी डलर ५ हजारसम्म नगद विदेशी मुद्रा नेपालमा भित्र्याउन सक्नेछन्। भारतीय रुपैयाँको हकमा भने अमेरिकी डलर ५ हजार बराबरको भारतीय रुपैयाँसम्म नेपाल ल्याउन सकिने व्यवस्था रहेको छ।

त्यस्तै, नेपाल राष्ट्र बैंकबाट विनिमय दर प्रकाशित नहुने अन्य विदेशी मुद्राको हकमा पनि अमेरिकी डलर ५ हजार बराबरसम्मको नगद विदेशी मुद्रा भन्सार घोषणा नगरी नेपाल भित्र्याउन सकिने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।

तर, अमेरिकी डलर ५ हजारभन्दा बढी रकम नेपाल भित्र्याउनुपर्ने अवस्थामा भने सम्बन्धित व्यक्तिले अनिवार्य रूपमा भन्सार घोषणा गरी प्रमाणित गराउनुपर्ने व्यवस्था रहेको छ। राष्ट्र बैंकले यसअघि प्रकाशित सूचनामा उल्लेखित व्यवस्थालाई पुनः स्पष्ट पार्दै विदेशी विनिमय (नियमित गर्ने) ऐन, २०१९ को दफा १२ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी यो सूचना पुनः प्रकाशन गरेको जनाएको छ।

भारतीय रुपैयाँको कारोबारमा पनि सीमा तोकियो

राष्ट्र बैंकले भारतीय रुपैयाँको कारोबार तथा नेपाल भित्र्याउने र बाहिर लैजाने विषयमा समेत स्पष्ट व्यवस्था गरेको छ।

नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचनाअनुसार सन् २०१६ नोभेम्बर ९ भन्दा अगाडि प्रचलनमा रहेका भारतीय रुपैयाँ ५०० र १ हजार दरका नोटको कारोबार गर्न नपाइने व्यवस्था रहेको छ।

तर, सन् २०१६ नोभेम्बर ९ देखि निष्काशन भई चलनचल्तीमा रहेका भारतीय रुपैयाँ २०० र ५०० दरका नोट भने नेपाली वा भारतीय नागरिकले प्रतिव्यक्ति भारतीय रुपैयाँ २५ हजारसम्म प्रचलित व्यवस्थाअनुसार नेपालमा ल्याउन, लैजान तथा सटही गर्न सक्ने व्यवस्था रहेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।

यसको अर्थ नेपाल आउने नेपाली वा भारतीय नागरिकले तोकिएको सीमाभित्र रही नयाँ भारतीय रुपैयाँका २०० र ५०० दरका नोट साथमा ल्याउन सक्नेछन्। त्यस्तै, प्रचलित नियमअनुसार तोकिएको सीमाभित्रको भारतीय रुपैयाँ नेपालबाट बाहिर लैजान तथा सटही गर्न पनि सकिनेछ।

भारतबाहेक अन्य मुलुकमा भारतीय रुपैयाँ लैजान रोक

राष्ट्र बैंकले नेपाली नागरिकले भारतबाहेक अन्य मुलुकमा भारतीय रुपैयाँ लैजान नपाउने व्यवस्था रहेको पनि पुनः स्पष्ट पारेको छ।

त्यस्तै, अन्य मुलुकबाट भारतीय रुपैयाँ नेपाल ल्याउनसमेत नपाइने व्यवस्था रहेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ। यसले भारतीय रुपैयाँको कारोबारलाई भारतसँग सम्बन्धित वैधानिक कारोबार तथा प्रचलित विदेशी विनिमयसम्बन्धी व्यवस्थाभित्र सीमित गरेको छ।

राष्ट्र बैंकले विदेशी मुद्रा तथा भारतीय रुपैयाँको कारोबार गर्दा प्रचलित कानुन, नियम तथा तोकिएको सीमाको पालना गर्न आग्रह गरेको छ। तोकिएको सीमाभन्दा बढी नगद विदेशी मुद्रा नेपाल भित्र्याउँदा अनिवार्य रूपमा भन्सार घोषणा गर्नुपर्ने भएकाले यात्रु तथा सम्बन्धित व्यक्तिलाई आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्न राष्ट्र बैंकले सचेत गराएको छ।

पुरानो सूचना खारेज

राष्ट्र बैंकले यसै विषयसँग सम्बन्धित २०८२/०५/१० मा प्रकाशित सूचना खारेज गरिएको जनाएको छ। नयाँ सूचनामार्फत नगद विदेशी मुद्रा नेपालमा भित्र्याउने र नेपालबाट बाहिर लैजाने तथा भारतीय रुपैयाँको कारोबारसम्बन्धी प्रचलित व्यवस्थालाई पुनः स्पष्ट पारिएको हो।

राष्ट्र बैंकको यो व्यवस्थाले नेपाल आउने विदेशी तथा नेपाली नागरिकलाई नगद विदेशी मुद्रा ल्याउँदा लागू हुने सीमा र भन्सार घोषणासम्बन्धी नियमबारे स्पष्टता प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी, ५ हजार अमेरिकी डलरसम्मको नगद विदेशी मुद्रा ल्याउँदा भन्सार घोषणा आवश्यक नपर्ने भए पनि सोभन्दा बढी रकम ल्याउँदा अनिवार्य रूपमा भन्सार घोषणा गर्नुपर्ने व्यवस्था यात्रुहरूले ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।