मेघगर्जनले विमानलाई कस्तो असर पर्छ? कसरी गर्ने सुरक्षा?*

विमानमा कम्पन उत्पन्न हुने समस्याबाट बच्ने उपायको खोजी भइरहेको छ।

हावाको वेगले हुत्तिएर शरीर काँपिरहेका यात्रुहरुको हातमा रहेको पेय पदार्थहरु अचानक पोखिनु उडानका क्रममा हुने सामान्य घटना हुन्। विमान हल्लिएका कारण यात्रीलाई शारीरिक चोटपटक पनि लाग्ने गरेको कुरा पनि नयाँ होइन।

विमानभित्र खलबली पैदा गर्ने अर्को एउटा कारण मेघगर्जन पनि भएको अध्ययनले देखाएको छ। विमानलाई मेघगर्जनले पनि टाढासम्म असर गर्छ। तर कति टाढासम्म असर गर्छ भन्नेमा सबै अध्ययनहरू एकमत छैनन्।

विमानलाई मेघगर्जनले कति टाढासम्म असर गर्ने सम्भावना हुन्छ? त्यो प्रश्नको जवाफ खोज्न अनुसन्धानकर्ता खटिएका छन्। हावाको अनियमित गतिले पैदा गरेका हलचलका थुप्रै तथ्यांक उक्त अध्ययनले केलाएको बताएको छ।

अध्ययनले मेघगर्जनको असर पनि केलाएको छ। मेघगर्जनको असर ८९ किलोमिटरभन्दा बढी क्षेत्रसम्म फैलने अध्ययनको निष्कर्ष छ। यो भनेको हालसम्म सिफारिस गरिएको दूरीभन्दा लगभग तीन गुणा बढी हो।

अमेरिकी मौसम विज्ञान सोसाइटीको बुलेटिनमा प्रकाशित भएका यी खोजहरुले मेघगर्जनबाट बच्नको लागि नयाँ दिशानिर्देशन गर्ने अनुसन्धानकर्ताहरुको भनाइ छ।

उडानमा जमिनबाट पठाइने सन्देश र मौसमका तथ्यांकमा पाइलटहरूले ध्यान केन्द्रित गर्ने गरेका छन्।

‘मौसम विज्ञान र उड्डयनबीचको सम्बन्ध धेरै पुरानो हो,’ नर्मन स्थित ओकोहोमा विश्वविद्यालयका वायुमण्डलीय वैज्ञानिक स्टेसी हिचककले भनेका छन्।

‘मेघगर्जन चाहिँ धेरै चिन्ताको विषय हो। ‘मेघगर्जनका बेला विमानले छोटो दुरी मात्र पार गरे पनि तीव्र परिर्वतन महसुस हुन्छ,’ डा. हिचककले भनेका छन्।

पश्चिमी दिशाबाट बहने अति तीव्र गतिको हावाका कारण पनि विमानमा हलचल उत्पन्न हुन्छ।

डा. हिचकक र उनका सहकर्मीहरुले सन् २००९ देखि २०१७ सम्म संयुक्त राज्य अमेरिकाको हवाई क्षेत्रबाट गरिएका लाखौँ तथ्यांक यो अध्ययनमा विश्लेषण गरेका छन्।

(द न्यूयोर्क टाइम्सबाट लिएको यो सामाग्रीको अनुवाद गोविन्द लुइँटेलले गरेका हुन्।) 

*शीर्षक अद्यावधिक गरिएको