काठमाडौं। भारतको भन्सार नीतिका कारण नेपाली खानेतेल उत्पादन गर्ने उद्योगहरुको व्यापारमा चमक आएको छ। सञ्चालनमा रहेका अधिकांश ठूला उद्योगको खानेतेल व्यापार बढेको छ।
यसैक्रममा चाचन ग्रुपले सञ्चालन गरिरहेको नारायणी आयल रिफाइनरी उद्योगको व्यापारमा उछाल आएको छ। एक वर्षको अवधिमा उद्योगको खानेतेल व्यापार १२३ प्रतिशत बढेर १० अर्ब २१ करोड ४० लाख रुपैयाँ पुगेको छ।
सन् २०२४ मा खानेतल व्यापार चार अर्ब ५८ करोड ७० लाख रुपैयाँ थियो। एक वर्षमा उद्योगको खानेतेल व्यापार पाँच अर्ब ६२ करोड ७० लाख रुपैयाँ बढेको सार्वजनिक गरेको वित्तीय विवरणमा उल्लेख छ। २०२३ मा उद्योगको तेल व्यापार छ अर्ब ४१ करोड १० लाख रुपैयाँ थियो।
उद्योगले तेल उत्पादनका लागि कच्चा सोया, पाम, र सनफ्लावर जस्ता वस्तु विदेशबाट आयात गर्दै आएको छ। कूल आम्दानीको ९० प्रतिशत कच्चा वस्तु आयातमा खर्च भएको उद्योगले जनाएको छ।कच्चा वस्तुहरु अर्जेन्टिना, ब्राजिल, इन्डोनेसिया र युक्रेनबाट आयात हुने गरेको छ।
यस्तै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अमेरिकी डलरको मूल्यमा हुने उतारचढावले पनि कच्चा वस्तुको लागतमा असर पर्ने गरेको छ।
सन् २०२४ सेप्टेम्बरमा भारत सरकारले कच्चा र प्रशोधित सूर्यमुखी तेलमा भन्सार शुल्क क्रमशः २० र ३२.५ प्रतिशत बढाएको थियो। साउथ एसिया फ्रि ट्रेड एरिया (साफ्टा) अन्तर्गत ट्यारिफ आर्बिट्रेज अवसरको कारण नारायणी आयल जस्ता प्रशोधन उद्योगहरुलाई भारतमा निर्यात सम्भावना बढ्दा व्यापारमा चमक आएको हो।
भारतको भन्सार नीतिले बाबा भेजिटेवलको व्यापारमा उछाल, छ अर्बको खानेतेल कारोबार
यो वर्ष पनि नेपाली तेल उद्योगहरुले भारत निर्यात गरेर ठूलो लाभ पाउने संभावाना देखिएको छ। साफ्टाअन्तर्गत ट्यारिफ आर्बिट्रेजसँग सम्बन्धित हालको अनुकूल निर्यात अवसरहरूको पुँजीकरण गर्दै उद्योगले नाफा मार्जिन कायम राख्ने देखिएको छ।
तरकारीका लागि तेल अत्यावश्यक वस्तुहरू भएकोले मागको सम्भावना बढ्दै गएको छ। यसबाहेक, घरेलु बजारमा उत्पादन भन्दा माग बढी छ।
उद्योग सन् १९८९ मा स्थापना भएको हो। उद्योग वीरगञ्जमा रहेको सुक्खा बन्दरगाहबाट चार किलोमिटर दुरी लिपनीमाल बारामा रहेको छ।
उद्योगले सोयाविन, पामआयल र तोरीको तेल उत्पादन गर्दै आएको छ। उद्योगको उत्पादन क्षमता वार्षिक एक लाख २८ हजार पाँच सय टन रहेको छ। उद्योगले त्रिशक्ति, आरोग्य, स्माइल, श्री, निलम, कुन्दन र निलकमल ब्राण्ड तेल नेपाली बजारमा रहेका छन्।
उद्योगले पाँच अर्ब १७ करोड ४० लाख रुपैयाँ ऋणको रेटिङ गराएको छ। ए फोर रेटिङ स्कोर पाएको छ। यो वर्षको पाँच महिनामा वीरगञ्ज भन्सारबाट मात्रै २० अर्ब ७६ करोड रुपैयाँ पर्ने भटमासको तेल प्रशोधित निर्यात भएको छ।
