भारतले ७९ लाख टन खानेतेल आयात गर्दा नेपालबाट निर्यात कति?

काठमाडौं। भारतमा खानेतेलको आयात १३ प्रतिशत बढेको छ। यो आर्थिक वर्षको छ महिनामा भारतले ७९ लाख ४ हजार टन खानेतेल आयात गरेको सोल्भेन्ट एक्स्ट्र्याक्टर्स एसोसिएसन अफ इन्डिया (एसईए) ले जनाएको छ।

विश्वकै धेरै खाना पकाउने तेल खरिद गर्ने भारतले अघिल्लो वर्ष सोही अवधिमा ७० लाख४ हजार टन खानेतेल आयात गरेको थियो। भारतले नेपाल, मलेशिया, इन्डोनेसिया, अर्जेन्टिना, ब्राजिल, रसिया र युक्रेनबाट खानेतेल आयात गर्दै आएको छ।

भारतको भन्सार नीतिले केएल दुगडको तेल व्यापारमा चमक, साढे १४ अर्बको कारोबार

यस्तै मूल्यको हिसाबले नोभेम्बरदेखि अप्रिल अवधिको आयात १९ प्रतिशतले बढेर आठ खर्ब ७० अर्ब भारु पुगेको छ। जुन एक वर्ष अघि सात खर्ब ३० अर्ब भारु थियो।
कुल आयातमध्ये, खाद्य तेल ७८ लाख दुई हजार टन र अखाद्य तेल एक लाख २१ हजार टन रहेको छ।

छ महिनामा नेपालले भारतमा दुई लाख १७ हजार टन प्रशोधित तेल निर्यात गरेको छ। जसमा मुख्यतया प्रशोधित भटमासको तेल, थोरै मात्रामा प्रशोधित सूर्यमुखी तेल, आरबीडी पामोलिन र रेपसीड तेल रहेका छन्।

भारतको भन्सार नीतिले बाबा भेजिटेवलको व्यापारमा उछाल, छ अर्बको खानेतेल कारोबार

पाम तेलको आयात अघिल्लो वर्ष २७ लाख चार टनबाट लगभग दोब्बर भएर ३९ लाख सात हजार टनमा पुगेको छ भने सोयाबिन र सूर्यमुखी तेल सहितको नरम तेलको ढुवानी ४१ लाख तीन हजार टनबाट घटेर ३८ लाख पाँच हजार टनमा झरेको छ।

इन्डोनेसिया र मलेसिया भारतलाई पाम तेलको प्रमुख निर्यातकर्ता हुन्। अर्जेन्टिना सोयाबिन तेलको सबैभन्दा ठूलो आपूर्तिकर्ता हो। त्यसपछि ब्राजिल रहेको छ। यसैगरी रूस र युक्रेन सूर्यमुखी तेलको मुख्य स्रोत हुन्।

भारतको सहुलियतले आरएमसी फुडको तेलको व्यापार २७२ प्रतिशत वृद्धि, १८ अर्बको कारोबार

खाना पकाउने तेलको मूल्यमा तीव्र वृद्धि भएको छ। अप्रिल २०२५ को तुलनामा पाम तेलको मूल्य १४.१५ प्रतिशतले बढेको छ। सोही अवधिमा सोयाबिन तेल र सूर्यमुखी तेलको मूल्य १७ प्रतिशतदेखि २२ प्रतिशतसम्म बढेको छ।

गत वर्ष डलरको तुलनामा भारतीय रुपैयाँको ९.२ प्रतिशतभन्दा बढीको अवमूल्यनले आयात लागत बढाएको एसियाले जनाएको छ। यसलाई आयातकर्ता र रिफाइनरहरूलाई चिन्ता बढाएको छ।

भारतीय भन्सार नीतिको प्रभाव, नारायणी आयलको व्यापार १३१ प्रतिशत बढेर पुग्यो सवा १० अर्ब

मे २०२५ मा १३ लाख हजार टन रहेको वनस्पति तेलको कुल भण्डार मे २०२६ मा बढेर २१ लाख दुई हजार टन पुगेको छ। डिसेम्बर २०२५ देखि पाइपलाइन भण्डारमा स्थिर वृद्धि भएको छ। जसले तेल वर्षको दोस्रो आधामा आपूर्ति उपलब्धतामा सुधार आएको संकेत गर्दछ।

साउथ एसिया स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (साफ्टा) अनुसार भारतले सहुलियत दिएपछि नेपालबाट भारतमा खानेतेल निर्यात बढेको हो। खानेतेल निर्यात बढेपछि उद्योगहरुको व्यापार पनि बढेको छ। नेपालबाट सबैभन्दा बढी भटमासको तेल निर्यात हुने गरेको छ। त्यसपछि पामआयल र वनस्पति घिउ रहेको छ।

नेपालका त्रिवेणी ग्रुप, केएल दुगड ग्रुप, आरएमसी ग्रुपलगायत ठूला व्यवसायिक घरनाबाट सञ्चालित उद्योगहरुबाट खाने तेल निर्यात हुने गरेको छ।