बजेटबारे के भन्छन् अर्थविद्?

काठमाडौँ- नेकपा माओवादी केन्द्रका उपमहासचिव एवं पूर्वअर्थमन्त्री वर्षमान पुनले बलियो भनिएको सरकारले ल्याएको बजेट बलियो नदेखिएको बताएका छन्।

बिहीबार संसद भवन नयाँ बानेश्वमार सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै पुनले आकारका हिसावले गत वर्षको तुलनामा ठूलो आएको र बढी छरिएर आएको समेत बताए।

अर्थतन्त्र रुपान्तरणका लागि ठोस कुरा आउन नसकेको र अर्थतन्त्रका केन्द्रका चर्चालाई पनि नसमेटिएको उनले बताए।

‘गत वर्षका महत्वपूर्ण कार्यक्रमलाई पनि अहिले समेट्न नसकेको र नियमित बजेटको रुपमा मात्रै आएको छ,’ उनले भने।

विद्युतीय गाडीको करलाई यसअघिकै रुपमा निरन्तरता दिनु राम्रो कुरा भएको उनको भनाइ छ।

कांग्रेसका प्रवक्तासमेत रहेका पूर्वअर्थमन्त्री डा प्रकाशशरण महतले सरकारले ल्याएको बजेट समग्रमा ठिकै रहेको बताए।

बिहीबार संसद भवन नयाँ बानेश्वरमा सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै महतले बजेट अझै ठोस रुपमा प्रस्तुत गर्न सकिने भएपनि समग्रमा बजेट ठिकै रहेको टिप्पणी गरेका हुन्।

छरिएर रहेका आयोजनालाई घटाउने लगाएतका केही वित्तीय अनुशासनका विषयले सकारात्मक परिणाम आउने उनको धारणा छ।

बजेटमा केही महत्वपूर्ण विषयहरु समावेश हुन नसकेकाले कार्यविधिबाट सम्बोधन हुने उनको विश्वास थियो।

अर्थशास्त्री तथा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद डा.स्वर्णिम वाग्लेले सरकारले ल्याएको आगामी वर्षको बजेट उत्ताउलो र गैरजिम्मेवार नभएको टिप्पणी गरेका छन्।

अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले बिहीबार संसद्मा पेस गरेको आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को बजेट खर्च गर्न सक्ने क्षमतामाथि उनले शङ्का व्यक्त गरे। ‘सरकारले आज १९ खर्ब ६४ अर्बको बजेट पेस गरेको छ। त्यो धेरै उत्ताउलो र गैरजिम्मेवार छैन भन्ने हामीले टिप्पणी गरेका छौँ। तर भूकम्पपछि ठुलो बजेटको आकार फुक्दै जाने, माघमा गएर सुक्ने जुन पुरानो रोगको निरन्तरता हुन्छ कि भन्ने हामीलाई चिन्ता छ’, उनले भने।

यसका आधार प्रस्तुत गर्दै वाग्लेले हिजो साँझसम्म सरकारले खर्च गरेको बजेट १२ सय ३० अर्ब रहेको र अर्थमन्त्रीले १९ सय ६४ अर्ब खर्च गर्छौँ भनेकाले विश्वास गर्ने ठाउँ नभएको विश्लेषण गरे।

‘गत साल १८ सय ६० अर्बको बजेट थियो। तर यो आर्थिक वर्ष सकिन ६ हप्ता पनि बाँकी छैन। अब २ खर्ब नै बढ्यो भने पनि सरकारले खर्च गर्ने क्षमता १४/१५ खर्ब मात्र रहेछ’, उनले भने, ‘अनुकूल समयमा बलिया सरकारले ल्याएको सरकारले पनि ८०/८५ प्रतिशत भन्दा बढी खर्च भएको छैन। यसलाई मनन गर्न हामी अर्थमन्त्रीलाई सन्देश दिएका छौँ।’

त्यसकारण घाँटी हेरेर हाड निल्ने कुरा गर्दा यो बजेट पनि त्यही पुरानै खालको हुन्छ कि भन्ने आफूहरूको चिन्ता रहेको बताए। अर्थमन्त्री पौडेलले पेस गरेको राजश्वका कुरा पनि त्यति पत्यारिला नभएको उनको भनाइ छ।

उपप्रधान एवं अर्थमन्त्री बिष्णुप्रसाद पौडेलले सरकारले ल्याएको बजेट यथार्थपरक रहेको दाबी गरेका छन्।

बिहीबार संसद भवनमा सञ्चारकर्मीसंग कुरा गर्दै मन्त्री पौडेलले आफुले ल्याएको बजेट बजेट यथार्थपरक रहेकाले कार्यान्वयनमा चूनौती नहुने उनको जिकिर छ।

सुरु भएका आयोजनाहरुलाई सम्पन्न गर्नका लागि बजेटले बिशेष ध्यान दिएको उनले बताए। मन्त्री पौडेलले निजि क्षेत्रको मनोवल बनाउने र लगानी वृद्धि गर्ने दृष्टिकोणले अनुकुल रहको दावी गरे।

उनले अनावश्यक रुपमा स्रोतको अनुमान नगर्नु नै अहिलेको बजेटको बिशेषता रहेको जिकिर गरे।