काठमाडौँ: बर्दियामा मदिरा उद्योग सञ्चालनमा आउन लागेको छ। सञ्चालनमा रहेको राजापुर सुगर एण्ड केमिकल्स इन्डस्ट्रिज प्रालिले ७० करोड रुपैयाँ लगानीमा हिमालयन लिकर्स प्रालि सञ्चालनमा ल्याउन लागेको हो।
कुल लगानीमध्ये ५६ करोड ऋण र २४ करोड रुपैयाँ स्वपुँजी लगानी हुने भएको छ। कुल लगानी मध्ये ८० प्रतिशत बैंकको ऋण र बाँकी २० प्रतिशत संस्थापकको स्वपुँजी (इक्विटी) हुने गरि लगानी संरचना बनाइएको छ।
उद्योगका संस्थापकले मदिरा उत्पादन पूर्वाधारमा हालसम्म २५ प्रतिशत इक्विटी लगानी गरिसकेका छन्। लगानी व्यवस्थापन हुन बाँकी रहेको हिमालयन लिकर्सले जनाएको छ।
उद्योगले चिनीका साथै मलोसिसबाट मदिरा पनि उत्पादन गर्ने लक्ष्य लिएको छ। यसका लागि बेग्लै उत्पादन प्लान्ट राख्ने योजनाअनुसार राजापुर सुगरले हिमालयन लिकर्स सञ्चालनमा ल्याउन लागेको हो।
उद्योग पूर्वाधार निर्माण प्रारम्भीक चरणमा रहेको छ। जग्गा प्राप्तिलगायतका काम भएको छ। हालसम्म ६ प्रतिशत वित्तीय प्रगति भएको हिमालयन लिकर्सले जनाएको छ।
उद्योगको डिष्टिलरी प्लान्टबाट वार्षिक १ करोड लिटर मिश्रित र १० हजार लिटर मदिरा उत्पादन क्षमता रहेने भएको छ। उद्योगले आफ्नो उत्पादन प्रक्रियाहरूको लागि मुख्य कच्चा पदार्थको रूपमा ऊखुको मोलासेस, स्पिरिट र अन्न (चामल, मकै र गहुँ) मा निर्भर गर्दछ।
यी कच्चा वस्तुहरूको मूल्य अत्यधिक अस्थिर छ। जसले उद्योगलाई कच्चा पदार्थको लागतमा उतारचढाव र मार्जिनमा सम्भावित दबाबको सामना गर्न बाध्य पार्छ। त्यसैले कच्चा वस्तुको लागतमा अस्थिरता उद्योग सञ्चालन नाफाका लागि प्रमुख जोखिम बनेको छ।
बर्दिया, जहाँ कच्चा पदार्थको सहज पहुँचको हिसाबले रणनीतिक स्थानमा उद्योग रहेको छ।
बर्दिया र कैलाली दुवै जिल्लासँग डिष्टिलरी प्लान्टको निकटताका साथै नजिकैको भारतीय बजारहरूमा यसको पहुँचले प्रमुख कच्चा वस्तुहरूको पर्याप्त उपलब्धता सुनिश्चित गर्ने र कुशल खरिद कार्यहरूलाई सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
राजापुर सुगरको लागत बढेर दुई अर्ब पुग्यो, उद्योगले थाल्यो चिनी उत्पादन
राजापुर सुगरले मोलासेसको प्रमुख आपूर्तिकर्ता रहने भएको छ। जुन मदिरा र रेक्टिफाइड स्पिरिट उत्पादनको लागि एक महत्वपूर्ण कच्चा पदार्थ हो। सम्बन्धित संस्थाबाट मोलासेसको उपलब्धताले आपूर्ति श्रृंखला विश्वसनीयतालाई समर्थन गर्ने र खरिद सम्बन्धित अनिश्चितताहरूलाई कम गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
समूहका अन्य व्यावसायिक संस्थाहरूको स्थापित बजार उपस्थिति र वितरण सञ्जालले व्यावसायिक उत्पादन सुरु भएपछि सञ्चालन र बजार प्रवेशको प्रारम्भिक वृद्धिमा हिमालयन लिकर्सलाई सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
हिमालयन लिकर्सका अध्यक्ष यज्ञबहादुर ओली रहेका छन्। उनीसँग उत्पादन र मार्केटिङ उद्योगहरूमा दशकभन्दा बढीको अनुभव छ। ओलीका केही अन्य व्यावसायिक उद्यमहरूमा
देउती गुट्खा इन्डस्ट्रीज रहेको छ। जुन मुलुकको पश्चिमी भागमा लगभग दुई दशकदेखि गुट्खा र सुर्तीजन्य वस्तुको उत्पादनमा संलग्न कम्पनी हो। जसको आर्थिक वर्ष सन् २०२५ मा ३ अर्ब ४९ करोड ६० लाख र २०२४ मा ३ अर्ब २८ करोड २० लाख रुपैयाँ सुर्तिजन्य वस्तुको कारोबार गरेको थियो।
व्यापारिक उद्यमहरूमा देउती प्याकेजिङ, देउती सोप एन्ड केमिकल्स प्राइभेट लिमिटेड, राजापुर सुगर एण्ड केमिकल्स इन्डस्ट्रीज प्राइभेट लिमिटेड र देउती रियल इस्टेट प्राइभेट लिमिटेड सञ्चालनमा छन्।
राजापुर सु्गरले गत माघदेखि उखु पेल्न सुरु गरेको हो। राजापुर सुगर १ अर्ब ९७ करोड २० लाख रुपैयाँ लगानीमा सञ्चालनमा आएको हो। उद्योगको दैनिक २५ सय टन उखु क्रसिङ गर्ने क्षमता रहेको छ।
चिनी मिल सञ्चालनको तयारी थलिएपछि किसान उखु खेतीतर्फ आकर्षित भएका छन्। मिल पूर्णरूपमा सञ्चालन गर्नका लागि पाँच हजारदेखि छ हजार बिघामा उखु खेती आवश्यक पर्ने छ।
बाँके, बर्दिया, कैलाली र कञ्चनपुर गरी चार जिल्लामा मात्रै ३ लाख ५९ हजार ३८८ टन ऊखु उत्पादन हुने गरेको छ। उद्योग सञ्चालनमा आउने भएपछि ऊखु उत्पादन बढ्ने अनुमान गरिएको छ।


