काठमाडौं- अर्थमन्त्री डा. प्रकाशशरण महतले विदेशीसँग चिनजान भएकै आधारमा ठूलो ऋण लिएर बजेट निर्माण गर्न नसकिने बताएका छन्। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद स्वर्णिम वाग्लेप्रति लक्षित गर्दै विदेशीसँग चिनजान भएकै आधारमा ऋण लिएर बजेट बनाउने अवस्था नरहेको बताएका हुन्।
यसअघि अर्थमन्त्री महतले बजेट सिद्धान्त तथा प्राथमिकता(विनियोजन विधेयक) संसदमा प्रस्तुत गर्दै फिस्कल स्पेस सीमित रहेकाले मौद्रिक नीतिमार्फत अर्थतन्त्रमा समाधान दिनुपर्ने बताएका थिए। त्यसको जवाफमा डा. वाग्लले मौद्रिक नीति चलाएर नभई फिस्कल स्पेस खोजेर बजेट निर्माण गर्नुपर्ने बताएका थिए।
दिगो विकासका लक्ष्य कार्यान्वयनमा तीव्रता दिने, जलवायु परिवर्तनलगायतका क्षेत्रबाट नेपालले फिस्कल स्पेस खोज्नुपर्ने बताएका थिए। यसैगरी सूचना प्रविधिमा आधारित उद्यमशीलताको विकास र भ्रष्ट्रचारको अन्त्य गरी सुशासन कायम गर्ने माध्यमबाट फिस्कल स्पेस खोज्नुपर्ने बताएका थिए। ब्याजदर घटाएर वा तरलता बढाएर मात्रै समस्याको समाधान नहुने भन्दै उनले लगानीको विवेकशील प्रयोग र प्रवाह भएको कर्जाको उत्पादकत्व तथा गुणस्तरबारे समीक्षा गर्नुपर्ने बताएका थिए। यसैगरी निर्मम ढंगबाट खर्च कटौती गर्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए।
जवाफमा अर्थमन्त्री महतले फिस्कल स्पेस भन्दा मौद्रिक स्पेसकै प्रयोगमा जोड दिने संकेत गरेका छन्। पुँजीगत खर्च बढाउनका लागि ऋण लिनुपर्ने रहेको अवस्था रहेको भन्दै अर्थमन्त्री महतले मुलुक थप ऋण दायित्व बढाउन नसक्ने अवस्थामा रहेको दोहोर्याएका छन्।
‘केही विद्धान मित्रहरुले मौद्रिक नीति चलाउनु हुँदैन। फिस्कल स्पेस प्रयोग गर्नुपर्छ। ब्याजदर वा तरलता चलाएर समस्या समाधान हुँदैन भन्ने कुरा गर्नुभएको छ,’ उनले भनेका छन्, ‘मेरो चिनजान छ। म ल्याइदिन्छु भन्नुभएको छ। म सहयोग पुर्याउन उहाँहरुलाई अनुरोध गर्दछु। तर हामी विदेशी ऋणका कारण अनावश्यक दायित्व सृजना गर्ने बाटोमा जादैनौं।’
पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको उदाहरण दिँदै मन्त्री महतले राज्यलाई दीर्घकालीन रुपमा बोझ हुने बाटोमा नजाने बताए। आन्तरिक वा बाह्य ऋणको उच्चतम सदुपयोग गर्दै कार्यक्षमता र उत्पादनशिलता बढाउने क्षेत्रमा मात्रै उपयोग गर्ने उनको भनाइ छ। वैदेशिक साहयता लिने विषयमा पनि आफू संवेदनशील रहेको भन्दै अर्थमन्त्री महतले लिएपछि भैहाल्ने भन्ने प्रवृत्तिको अन्त्य गर्ने दिशामा अगाडि बढ्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे।


