बिजुली निर्यातको सुरुवात मैले गरेको हो

सरकारको साथ, निजी क्षेत्र चालक भन्ने नारासहित यो वार्षिक साधारण सभा गर्न लाग्नु भएको रहेछ। नाराजस्तै सरकारले नेपालमा ऊर्जा विकासका लागि सबै किसिमको सहजीकरण र समन्वय गर्दछ र गर्नुपर्दछ भन्ने मेरो पनि मान्यता छ।

निजी क्षेत्रले जलविद्युत उत्पादनमा गरेको प्रगति र उपलब्धि प्रशंसनीय छ। निजी क्षेत्रले ऊर्जा उत्पादनमा गरेको योगदानका कारण अहिले मुलुकले लोडसेडिङको समस्या भोग्नु परेको छैन। नेपाली कांग्रेस जलविद्युत उत्पादनमा पनि निजी क्षेत्रको लगानी आवश्यक छ भन्ने पक्षमा सुरुदेखि नै छ।

नेपाली कांग्रेसको सरकारले तत्कालीन कांग्रेस नेतृ शैलजा आचार्य उपप्रधान एवं जलस्रोतमन्त्री भएका बेला जलविद्युत उत्पादनमा निजी क्षेत्रको लगानी खुला गर्नु भएको तपाईहरु सबैलाई थाहा नै छ। त्यही नीतिकै कारण आज निजी जलविद्युत उत्पादनमा झण्डै ८० प्रतिशत हिस्सा ओगट्दै अर्बौं लगानी गर्ने वातावरण बनेको हो।

तपाईहरुले शेयर निष्काशनमा ढिलाई, विद्युत खरिद सम्झौता (पीपीए) नभएको, राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र आयोजना निर्माण गर्न नपाएको, समयमै प्रसारण लाइन नबन्दा बिजुली खेर गएको, वन मन्त्रालय सरकारी निकायहरुमा प्रक्रियागत झन्झट रहेको र लामो समय लाग्ने गरेको लगायतका थुप्रै समस्याहरु उठाउनुभएको छ।

देशमै बसेर लगानी गर्छु भनेर लाग्नुभएका तपाईहरुलाई यस्तो कुरामा सरकारले सहजीकरण गर्ने हो, दुःख दिने होइन। मुलुकलाई अहिले निजी क्षेत्रको लगानीको खाँचो छ। निजी क्षेत्रको लगानीविना देशको विकास सम्भव हुँदैन र देशले आर्थिक समृद्धि हासिल गर्न पनि सक्दैन भन्नेमा हामी पूर्ण विश्वास गछौं।

नेपालले आर्थिक तथा सामाजिक विकासमा अहिलेसम्म प्राप्त गरेको उपलब्धिको पछाडी देशले अघि बढाएको उदारवाद र निजीकरणको नीति हो भन्नेमा दुई मत छैन। यसको कार्यान्वयनको क्रममा भएका कमीकमजोरी अन्त्य गरेर निजी क्षेत्रलाई थप प्रोत्साहित गर्नुपर्छ भन्ने मेरो मान्यता रहेको छ।

विद्युत उत्पादन बढ्दै जानु खुशीको कुरा हो। आज देशभित्र लोडसेडिङ छैन। छिमेकी मुलुकहरुसँग विद्युत व्यापार पनि सुरु भएको छ। अझै स्वदेशभित्र धेरै उद्योग व्यवसाय सञ्चालन गरेर बढीभन्दा बढी बिजुली खपत गराउनु पर्दछ।

म प्रधानमन्त्री भएका बेला पहिलोपटक ३९ मेगावाट विद्युत व्यापार सुरु भएको थियो। म प्रधानमन्त्री हुँदा नै भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीसँग संयुक्त सहकार्यका लागि समझदारी गरेको थिए। त्यही आधारमा अहिले भारतसँग अल्पकालीन, मध्यकालीन र दीर्घकालीन विद्युत व्यापार हुन थालेको छ।

अहिले उत्पादित बिजुली खपत गर्ने र व्यापार गर्ने दायित्व सरकारको हो। यसका लागि निजी क्षेत्रलाई सहभागी गराउनुपर्छ।लगानीका लागि आउने जो सुकैलाई पनि सहज र सलत विधि अपनाएर लगानी गर्ने वातावरण बनाउने हो। लगानीकर्ताहरुलाई दुःख दिने भन्ने त हुँदै हुँदैन। स्वदेशी मात्र होइन, विदेशी लगानीकर्ताहरुलाई नेपालमा ढुक्कसँग लगानी गर्ने वातावरण बनाउनुपर्छ।

अन्त्यमा, पुनः एकपटक स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरुको संस्था, नेपालको वार्षिक उत्सवको अवसरमा तपाईहरुलाई हार्दिक बधाई तथा शुभकामना व्यक्त गर्न चाहन्छु। बार्षिक उत्सवमा सम्मानित हुने व्यक्तित्वहरुलाई पनि बधाई दिन चाहन्छु।

(इप्पानको २३औँ साधारणसभाको उद्घाटन गर्दै पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको मन्तव्यको सम्पादित अंश)