‘प्रधानमन्त्री-व्यवसायी संवादले उत्साही बनायो, अब बजार चलायमान बनाउनतर्फ लागौँ’

नयाँ सरकार गठनपछि प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहको उद्योगी व्यवसायीसँग पहिलो पटक संवाद सुरु भयो। यसले व्यवसायीलाई निश्चय नै उत्साही बनाएको छ। अहिले व्यवसायीको मु्ख्य समस्या नयाँ क्षेत्रमा लगानी विस्तार भन्दा पनि सञ्चालनमा रहेका व्यवसायलाई कसरी चलायमान बनाएर जोगाउने भन्ने प्रमुख कुरा हो।

हामी व्यवसायीले बजारको माग भन्दा कयौं गुणा बढी क्षमतालाई धान्ने उद्योग स्थापना गरिसकेका छौं। हामीले सोच्यौं, विगतका वर्षहरुमा जस्तै हरेक वर्ष १०/१५ प्रतिशतका दरले माग बढदै जान्छ। तर, त्यस विपरित केही वर्षदेखि माग बढनुको सट्टा बजार खुम्चिदै गइरहेको छ।

फलस्वरुप, हामीबीच भइरहेको अस्वस्थ प्रतिस्पर्धाले नै नाफा संकुचन हुन गएको हो। हामीले बजारमा उधारो बढायौं। जबकी, हामीसँग उधारो उठाउने कानुन अहिलेसम्म बनेको छैन्। कानुनको चर्चा चलेको लामो समय भइसक्यो। अहिले व्यवसायीलाई पहिला उधारो उठाउने कानुन चाहिएको छ।

बजार चलायमान बनाउनु परेको छ। सरकारले बजेटमार्फत व्यक्तिगत आयकर कम गरि व्यक्तिको खर्चको क्षमता बढाएर बजारमा माग बढाउन खोजेको देखिन्छ।

शनिबार र आईतबार बिदा दिएर आन्तरिक पर्यटन बढाउन खोजेको छ। अब आयात प्रतिस्थापन गरी स्वदेशी उत्पादन वृद्धि गर्नतर्फ सोचौं। हरेक उपभोग्य वस्तुलाई कसरी विदेशी उत्पादनसँग प्रतिस्थापन गर्नेतर्फ अध्ययन गरौं।

कृषि उत्पादनमा हाम्रो लागत उच्च छ। हामी चीनको स्याउ खाइरहेका छौं। जबकी, हाम्रा स्याउहरु तुलनात्मकरुपमा गुणस्तरिय छन्। कृषिमा नीजि क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गरौं। जसले उत्पादनमा प्रविधि भित्र्याई लागत कम गर्न सकोस।

कृषि उत्पादनको बजारीकरण गर्न सकोस र कृषिलाई चाहिने जमिन सरकारले लिजमा उपलब्ध गराओस। जबसम्म कृषिमा आत्मनिर्भर हुदैन,तबसम्म कुनै पनि मुलुक समृद्द बन्न सक्दैन।

कृषिपछि पर्यटन विकासमा राष्ट्रिय ध्वजाबाहक नेपाल वायुसेवा निगमको क्षमता विस्तार अपरिहार्य छ। यसका लागि विदेशी साझेदारी भित्र्याउनसमेत हामी तयार रहनुपर्छ। नेपाल भारत सीमाबाटै पर्यटकीय स्थलसम्मको बाटो स्तरोन्ती आवश्यक छ।

ऊर्जातर्फ चीनमा पनि बिजुली निर्यातको ढोका खोल्न जरुरी छ। हाम्रो आन्तरिक खपत वृद्धि गर्दै आयातित ग्यास र पेट्रोयियम पदार्थको विस्तापन गर्दै जानुपर्छ।

सुचना प्रविधितर्फ नेपाललाई डाटा सेन्टरको हब बनाउन सकिने भएकाले त्यसतर्फ सोच्नुपर्छ। नेपालमा मेडिकल शिक्षाको हब बनाउनेतर्फ पनि सोचौं। दार्जलिङ जस्तो कुनै पहाडी क्षेत्रमा विदेशी विद्यालयहरु सञ्चालन गरेर छिमेकी मुलुकका विद्यार्थी आकर्षित गर्नतर्फ सोच्न ढिला भइसकेको छ।

अन्त्यमा, निजी क्षेत्र, सरकार र सबै नेपाली मिलेर मुलुकलाई समृद्द बनाऔं।

(पाण्डे उद्योग वाणिज्य महसंघको एसोसिएट उपाध्यक्ष हुन्।)