मार्जिन कारोबार विस्तार गर्न दुई ब्रोकरले ३ अर्ब ऋण लिँदै, आम्दानी विविधीकरणमा केन्द्रित

काठमाडौँ: नेपालका दुई ठूला धितोपत्र ब्रोकर कम्पनीले मार्जिन कारोबार सेवा विस्तार गर्ने उद्देश्यले बैंकबाट ३ अर्ब रुपैयाँ बराबरको ऋण लिने प्रक्रिया अघि बढाएका छन्।

दक्षिणकाली इन्भेष्टमेन्ट एण्ड सेक्युरिटिज प्रालि र कलश स्टक मार्केट प्रालिले अल्पकालीन बैंक कर्जाका लागि क्रेडिट रेटिङ गराएसँगै ऋण लिने बाटो खुलेको हो। परम्परागत रूपमा ब्रोकर कमिसनमा मात्र निर्भर रहँदै आएका यी कम्पनीहरूले पछिल्लो समय ब्याज आम्दानीमार्फत आयको स्रोत विविधीकरण गर्न मार्जिन कर्जा प्रवाहलाई प्राथमिकतामा राखेका हुन्।

पन्ध्र वर्षदेखि बजारमा सक्रिय दक्षिणकाली इन्भेष्टमेन्ट एण्ड सेक्युरिटिजले २ अर्ब रुपैयाँको अल्पकालीन ऋण सुविधाका लागि रेटिङ गराएको छ। केयर रेटिङ्स नेपालले यस कम्पनीको प्रस्तावित ऋणलाई ‘केयर–एनपी ए३’ रेटिङ प्रदान गरेको छ। हाल १८औँ स्थानमा रहेको यस ब्रोकरले प्राप्त गर्ने ऋण मुख्यतः लगानीकर्तालाई मार्जिन ट्रेडिङ सुविधा उपलब्ध गराउन र कार्यशील पूँजी व्यवस्थापनमा परिचालन गर्ने योजना बनाएको छ।

आर्थिक वर्ष २०८२÷८३ मा ५४ अर्ब २६ करोड रुपैयाँको कारोबार गरेको यस कम्पनीको नेटवर्थ ५० करोड ३० लाख रुपैयाँ रहेको छ भने ऋणको भार न्यून देखिएकाले थप लगानीका लागि बलियो आधार तयार भएको छ। त्यस्तै, अर्को उदाउँदो ब्रोकर कम्पनी कलश स्टक मार्केटले १ अर्ब रुपैयाँ ऋण लिने तयारी गरेको छ।

छोटो अवधिमै बजार हिस्सा १.१२ प्रतिशत पु¥याउन सफल यस कम्पनीलाई केयर रेटिङ्स नेपालले ‘केयर–एनपी ए४ प्लस’ रेटिङ दिएको छ। २०२४ देखि व्यावसायिक कारोबार सुरु गरेको कलशले आफ्नो ग्राहक संख्या करिब १७ हजार ३४० पु¥याएको छ।

कम्पनीले बैंकबाट सस्तो ब्याजदरमा ऋण लिएर आफ्ना ग्राहकलाई प्रिमियम दरमा मार्जिन सुविधा दिने रणनीति अपनाएको छ। स्टक एक्सचेन्जबाट मार्जिन कर्जा प्रवाहको स्वीकृति पाइसकेको यस कम्पनीको आम्दानीमा हाल ब्रोकर कमिसनको हिस्सा ९६ प्रतिशत रहे पनि आगामी दिनमा ब्याज आम्दानीले वित्तीय सन्तुलन मिलाउने अपेक्षा गरिएको छ।

नेपाल राष्ट्र बैंकले मार्जिन कर्जामा गरेको नीतिगत लचकता र नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) ले जारी गरेको मार्जिन ट्रेडिङ सुविधा निर्देशिकाका कारण ब्रोकरहरू यो सेवातर्फ आकर्षित भएका हुन्। राष्ट्र बैंकले बैंकहरूको एकल ग्राहक कर्जा सीमा बढाउनुका साथै सेयर कर्जाको जोखिमभार १०० प्रतिशतमा झारेपछि बैंकहरूलाई पनि ब्रोकरमार्फत कर्जा प्रवाह गर्न सहज भएको छ।

यसका साथै सरकारले आगामी दिनमा सेयर बजारमा सर्ट सेलिङ र इन्ट्राडे कारोबार सुरु गर्ने तथा गैरआवासीय नेपालीलाई दोस्रो बजारमा प्रवेश दिने नीति लिएकाले पनि बजारमा तरलता र कारोबार बढ्ने र मार्जिन कर्जाको माग उच्च हुने आँकलन गरिएको छ। तर, मार्जिन कारोबारको विस्तारसँगै ब्रोकर कम्पनीहरूको जोखिम पनि बढ्ने देखिएको छ।

बजारमा हुने तीव्र उतारचढावले कमिसन र ब्याज आम्दानी दुवैलाई प्रभावित पार्न सक्ने भएकाले कर्जा जोखिम र तरलता व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ। ब्रोकरमार्फत प्रवाह हुने यो थप ३ अर्ब रुपैयाँको कर्जाले दोस्रो बजारमा पुँजीको उपलब्धता बढाउनुका साथै समग्र बजारको मनोबल उच्च राख्न सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।