सरकारको खर्च साढे १० खर्ब  हुँदा आम्दानी ८ खर्ब मात्रै

काठमाडौं– महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले सरकारी खर्चको तुलनामा राजस्व संकलन न्यून हुँदा वित्तीय घाटा बढ्दै गएको बताएको छ। कार्यालयका अनुसार चालू आर्थिक वर्ष २०७९/८० को वैशाख मसान्तसम्म सरकारको आम्दानीभन्दा खर्च साढे २ खर्बले बढी देखिएको हो।

यो अवधिमा १० खर्ब ४७ अर्ब बराबर सरकारी खर्च हुँदा राजस्व संकलन र अनुदान प्राप्ति ७ खर्ब ९७ अर्ब बराबर मात्रै भएको महालेखाले विवरण सार्वजनिक गरेको छ। महालेखाका अनुसार १० महिनामा सरकारले वार्षिक विनियोजनको ५८.४१ प्रतिशत बराबर बजेट खर्च गरेको छ। सरकारले चालू आर्थिक वर्षका लागि १७ खर्ब ९३ अर्ब ८३ करोड ७३ लाख बराबरको बजेट ल्याएको थियो।

यसमध्ये हालसम्म १० खर्ब ४७ अर्ब ७६ करोड १० लाख बराबर खर्च भएको छ। वैशाख मसान्तसम्म चालू खर्च ६६.४९, पुँजीगत खर्च ३३.०४ र वित्तीय व्यवस्थातर्फको खर्च ५८.७९ प्रतिशत बराबर छ।

चालू आर्थिक वर्षका लागि चालू शीर्षकमा ११ खर्ब ८३ अर्ब २३ करोड बराबरको बजेट ल्याइएकामा हालसम्म ७ खर्ब ८६ अर्ब ७४ करोड बराबर खर्च भएको छ। त्यस्तै, ३ खर्ब ८० अर्ब ३८ करोड बराबरको विकास बजेट चालू आर्थिक वर्षका लागि छुट्याइएकामा १० महिनामा १ खर्ब २५ अर्ब ६७ करोड बराबर मात्रै खर्च भएको महालेखाले बताएको छ।

यस अवधिमा भएको बजेट खर्चको अवस्था हेर्दा पुँजीगत शीर्षकमा भन्दा वित्तीय व्यवस्थातर्फको बजेट खर्च धेरै छ। वैशाख मसान्तसम्म वित्तीय व्यवस्थातर्फ १ खर्ब ३५ अर्ब ३३ लाख बराबर खर्च भएको छ।

वित्तीय व्यवस्था शीर्षकमा हुने खर्च मुख्यगरी सरकारी ऋणको साँवा ब्याजलगायतमा खर्च हुुने गरेको छ। वैशाख मसान्तसम्म सरकारी राजस्व संकलन वार्षिक लक्ष्यको ५४.६६ प्रतिशत बराबर छ। चालू आर्थिक वर्षका लागि १४ खर्ब ३ अर्ब १४ करोड बराबर आन्तरिक राजस्व उठाउने लक्ष्य राखेको सरकारले हालसम्म ७ खर्ब ५६ अर्ब २५ करोड ३१ लाख बराबर मात्रै असुल गरेको हो।

त्यस्तै, चालू आर्थिक वर्षका लागि ५५ अर्ब ४५ करोड ८३ लाख बराबर वैदेशिक अनुदान लिने सरकारी लक्ष्य रहेकामा वैशाख मसान्तसम्म लक्ष्यको ८.६६ प्रतिशत अर्थात् ४ अर्ब ८० करोड बराबर मात्रै अनुदान आएको छ। गत वर्षको वैशाख मसान्तसम्मको तुलनामा यस वर्षको सोही अवधिमा आयकर र मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) घटेको छ भने अन्तःशुल्क असुली बढेको छ।

चालू आर्थिक वर्षको वैशाख मसान्तसम्म १ खर्ब ५९ अर्ब ५ करोड बराबर आयकर संकलन भएको छ। गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा १ खर्ब ७३ अर्ब ४० करोड बराबर आयकर संकलन भएको थियो।

त्यस्तै, गत वर्षको तुलनामा भ्याट पनि न्यून उठेको छ। गत वर्ष वैशाख मसान्तसम्म ९० अर्ब ६८ करोड भ्याट उठेकामा चालू आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ८८ अर्ब ६७ लाख बराबर असुली भएको महालेखाको विवरण छ।

गत वर्षको तुलनामा अन्तःशुल्क भने केही बढेको छ। वैशाख मसान्तसम्म ८४ अर्ब ११ करोड बराबर अन्तःशुल्क असुली भएको छ। गत वर्षको सोही अवधिमा अन्तःशुल्क ८३ अर्ब ८८ करोड बराबर थियो।