काठमाडौँ: गत भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलन हिंसात्मक बन्दा मुलुकमा ठूलो धनजनको क्षति भयो। आन्दोलनका क्रममा भौतिक संरचनामा क्षति पुग्यो। क्षतिको हालसम्म २२ अर्ब २५ करोड ६५ लाख रुपैयाँबराबरको दाबी परेको नेपाल बीमा प्राधिकरणले जनाएको छ। प्राधिकरणका अनुसार १८ निर्जिवन बीमा कम्पनीमा उक्त रकमबराबरको २४ सय ७८ दाबी परेको छ।
रकमका आधारमा भारतको दि ओरियन्टल इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडमा सबैभन्दा बढी दाबी परेको छ। प्राधिकरणका अनुसार ओरियन्टल इन्स्योरेन्समा पाँच अर्ब २२ करोड ९८ लाख रुपैयाँबराबरको ७३ वटा दाबी परेको छ। ओरियन्टल इन्स्योरेन्समा सबैभन्दा बढी दाबी पाँचतारे होटल हिल्टनबाट परेको छ।
दाबी संख्याका आधारमा शिखर इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड अगाडी रहेको छ। शिखरमा दुई अर्ब ३९ करोड ३३ लाख रुपैयाँ बराबरको ३७४ वटा दाबी परेको छ।
रकमका आधारमा सिद्धार्थ प्रिमियर इन्स्योरेन्स लिमिटेड दोस्रो स्थानमा छ। सिद्धार्थ इन्स्योरेन्समा पाँच अर्ब आठ करोड २८ लाख रुपैयाँबराबरको २७९ दाबी परेको छ। यस्तै आईजीआई प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडमा दुई अर्ब ७६ करोड ८४ लाख रुपैयाँबराबरको १७० वटा दाबी परेको छ।
सगरमाथा लुम्बिनी इन्स्योरेन्स लिमिटेडमा एक अर्ब ५४ करोड ५६ लाख रुपैयाँ बराबरको २५७ वटा दाबी परेको छ। हिमालयन एभरेष्ट इन्स्योरेन्समा एक अर्ब १५ करोड ६३ लाख, नेको इन्स्योरेन्समा एक अर्ब ११ करोड ८३ लाख, सानिमा जिआईसी इन्स्योरेन्समा ८१ करोड, युनाइटेड अजोडमा ५१ करोड ३४ लाख र नेपाल इन्स्योरेन्समा ४७ करोड नौ लाख रुपैयाँबराबरको दाबी परेको प्राधिकरणले जानकारी दिएको छ।
एनएलजी इन्स्योरेन्समा ४५ करोड ७२ लाख, राष्ट्रिय बीमा कम्पनीमा ४० करोड ९९ लाख, प्रभु इन्स्योरेन्समा २० करोड ३६ लाख रुपैयाँ परेको छ। सबैभन्दा कम दाबी नेपाल माइक्रो इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडमा परेको छ। नेपाल माइक्रोमा ४१ लाख रुपैयाँबराबरको १७ वटा दाबी परेको छ।
जेन-जी आन्दोलनले निजी क्षेत्रमा ८० अर्ब क्षति भएको प्रारम्भिक अनुमान
रकमका आधारमा सबैभन्दा बढी दाबी सम्पत्ति बीमामा परेको प्राधिकरणले जनाएको छ। प्राधिकरणका अनुसार १८ अर्ब ६१ करोड आठ लाख रुपैयाँबराबरको ५३८ वटा सम्पत्ति बीमा दावी परेको छ।
यस्तै मोटर बीमा दुई अर्ब ९५ करोड २६ लाख रुपैयाँबराबरको १७ सय ७८ वटा दाबी परेको छ। इन्जिनियरिङ तथा ठेकेदार जोखिम ३३ करोड ३६ लाख र परिवहन बीमा एक करोड ५५ लाख रुपैयाँ दाबी परेको छ।
निजी क्षेत्रले ८० अर्ब रुपैयाँबराबरको क्षति भएको अनुमान गरेको छ। नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले जेनजी आन्दोलनका क्रममा हालसम्म ८० अर्ब रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको बताएका छन्।
जेन-जी आन्दोलनमा क्षति: २० अर्ब ७० करोड बीमा दावी
महासंघका अध्यक्ष ढकालले देशैभरको क्षति विवरण संकलन गरिरहेको र हालसम्म उपलब्ध तथ्यांक र सूचनाका आधारमा ८० अर्ब रुपैयाँ बराबरको निजी सम्पत्ति क्षति भएको प्रारम्भिक आंकलन रहेको जानकारी दिए।
विशेषगरि ठूलो क्षति भएका उद्योग र साना एवं राजधानी बाहिरका केही व्यवसायको विवरण आउन नसकेको र कतिपय दोहोरोपन पनि देखिएको छ। महासंघले जतिसक्दो चाँडो क्षति विवरण उपलब्ध गराउने गरी देशैभर सर्वेक्षण गरिरहेको उनले जानकारी दिए।
आन्दोलनका क्रममा भाटभटेनी सुपरस्टोरमा सबैभन्दा बढी क्षति पुगेको छ। व्यवसायिक घरना शंकर ग्रुपको लगानी रहेको पाँचतारे हिल्टन होटलमा पनि ठूलो क्षति भएको छ। आठ अर्ब रुपैयाँ लगानीमा बनेको हिल्टन आगजनीपछि खण्डहरमा परिणत भएको छ। चौधरी ग्रुपलगायत थुप्रै व्यवसायिक घरनामा अर्बौैं रुपैयाँ क्षति पुगेको छ। होटल संघ नेपालले दुई दर्जन होटलमा २५ अर्ब रुपैयाँ क्षति भएको प्रारम्भीक जानकारी दिएको छ।
नेपाल निर्जिवन बीमा व्यवसायी संघले आन्दोलनका क्रममा भएको क्षतिको दाबी भुक्तानी प्रक्रिया चाँडै निष्कर्षमा पुर्याउन प्रतिवद्धता जनाएको छ। वर्तमान अवस्थामा बीमाको महत्व झनै बढेको सन्दर्भमा कम्पनीले आफ्नो सामाजिक उत्तरदायित्व पूरा गर्दै बीमितको क्षतिपूर्तिका लागि आवश्यक प्रक्रिया तीव्र रूपमा अगाडि बढाइरहेको संघले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।
आन्दोलनका क्रममा प्रमुख प्रशासकीय केन्द्र सिंहदरबार, मन्त्रालय, सर्वोच्च अदालत, राष्ट्रपतिको भवन, संसद् भवन, सुरक्षानिकाय, प्रशासकीय संरचना, निजी सम्पत्ति, उद्योग, व्यापार, यातायातलगायतका भौतिक संरचनामा क्षति भएको छ।


